Văn hóa Nhật Bản nổi tiếng chú trọng về lễ nghi, đặc biệt ở những nơi linh thiêng như đền thờ thì lại càng có nhiều nghi lễ và nguyên tắc. Nếu đến viếng thăm các ngôi đền ở Nhật Bản, du khách cần ghi nhớ những quy tắc cơ bản để có được trải nghiệm trọn vẹn nhất cùng với sự tôn trọng văn hóa, phong tục ở nơi đây.

1 - Trang phục lịch sự

Đây là một trong những lưu ý mà du khách nên nhớ khi đến thăm viếng đền ở Nhật Bản. Luôn phải ăn mặc lịch sự khi viếng thăm đền hay bất cứ nơi thờ phụng nào. Điều này nghĩa là khách du lịch không được mặc áo sát cánh, quần ngắn hay váy ngắn, không mang áo thun ba lổ, quần short.

2 - Cúi chào trước khi bước qua cổng Torii

Du khách sẽ dễ dàng nhận diện một ngôi đền Shinto (Thần đạo) nhờ vào cánh cổng Torii trước cửa đền. Cổng Torii được xem như một biểu tượng, một ranh giới, một dấu hiệu chỉ lối giữa cõi trần và nơi thanh tịnh… Vì lẽ đó, trước khi bước vào đền và sau khi rời khỏi đền du khách phải dừng lại và cúi chào ở cổng Torri.

3 - Không đi bộ vào giữa đường Sando

Sando là con đường dẫn vào các ngôi đền Shinto. Theo quan niệm của người Nhật, Sando là lối đi chính giữa chỉ dành cho các vị thần. Bởi vậy, du khách chỉ được đi ở hai bên đường khi vào thăm viếng đền.

4 - Gột rửa bản thân ở Temizuya

Luôn có một chậu nước lớn bằng đá gọi là Temizuya nằm ở bên đường Sando để khách "tẩy trần" bản thân trước khi vào trong đền. Đầu tiên, du khách lấy cái muôi ở bên tay phải, múc nước và rửa tay trái, rồi đổi tay để rửa tay phải. Tiếp theo, cầm lại muôi bằng tay phải lấy thêm nước để rửa miệng. Tuyệt đối không kề muôi lên miệng mà dùng tay để hứng nước. Cuối cùng du khách rửa lại tay trái, cất muôi về chỗ cũ.

5 - Cởi bỏ giày dép để ở ngoài cửa

Trước khi bước vào bất cứ ngôi đền nào, du khách phải cởi bỏ giày dép để ở ngoài cửa. Hầu hết kiến trúc đền Nhật Bản đều có một khoảng trống trước cửa gọi là "Genkan". Genkan là nơi ra vào và cũng là nơi để giày dép cho khách. Đây là điều bắt buộc vì mang giày trên sàn nhà là một điều cấm kỵ lớn.

Do đó, trước khi vào đền thờ hãy dành ra mấy giây ở Genkan để cởi giày và xếp nó ngay ngắn (mũi giày hướng ra phía cửa). Tuy nhiên, cũng có một số ngôi đền không có Genkan mà người ta sẽ cấp cho khách một túi nhựa để khách bỏ giày vào.

6 - Không chụp ảnh

Một số ngôi đền ở Nhật Bản thường không cho phép chụp ảnh trong chính điện. Nếu thấy thông báo này, du khách nên tuân thủ thực hiện. Vì theo tâm linh, máy ảnh là một dụng cụ có thể lưu giữ những linh hồn. Khi du khách chụp ảnh, nếu vô tình một linh hồn xấu lọt vào tấm ảnh, nó sẽ theo du khách về nhà. Bên cạnh đó, chụp ảnh Đức Phật thường bị coi là thiếu tôn trọng, thậm chí chụp ảnh "selfie" cùng Đức Phật cũng gây ra khá nhiều tranh cãi.

7 - Không hút thuốc

Đây là một trong những quy định phổ biến cần biết khi đi du lịch Nhật Bản. Trong lịch sử, đất nước này đã từng có nhiều vụ cháy đền, chùa lớn. Vì thế, hầu hết các đền, miếu tại đây đều cấm hút thuốc ở bất cứ đâu trong khuôn viên. 

8 - Rung chuông trước khi khấn vái

Các tín đồ đạo Shino quan niệm rằng không nên đứng ở chính giữa đền, lý do giống với việc du khách không được đi ở giữa đường Sando. Tiếp theo, hãy cuối chào một lần, nếu có chuông gần đó, hãy rung chuông. Đây là cách du khách thông báo với các vị thần rằng mình đến thăm viếng đền. Ngoài ra, du khách không được cười giỡn, ồn ào khi vào khu vực chính điện, thờ phụng của Thần linh.

9 - Ủng hộ tiền trước khi khấn vái

Tại các ngôi đền Shinto đều có thùng tiền ủng hộ dành cho khách trước khi khấn vái. Do không có bất kỳ một quy định nào về mức tiền ủng hộ mà tùy thuộc vào điều kiện và tâm của từng người, nên du khách có thể đóng góp từ 1 đến 10.000 Yên tùy ý. Tuy nhiên, mọi người cho rằng quyên góp 5 Yên là tốt nhất bởi số tiền đó đồng nghĩa với từ "gắn kết" (trong một mối quan hệ). Và khi bỏ tiền vào thùng tiền, du khách phải thực hiện một cách thật nhẹ nhàng lịch sự, tránh gây tiếng động. 

10 - Khấn vái đúng kiểu

Đầu tiên, du khách phải cúi chào hai lần, trong lần cúi thứ hai, mặt phải hướng lên phía đền, cúi thật thấp tới mức lưng phẳng và hông tạo góc 90 độ. Khi vỗ tay, phải chắc là mu bàn tay hơi thấp hơn so với bên tay trái, mở rộng cánh tay tới vai và vỗ hai lần. Sau đó thu tay lại và hạ xuống để cầu. Khi khấn cầu xong hãy cúi chào thật thấp một lần nữa. Tuy nhiên, nhiều ngôi đền có quy định riêng về cách khấn, ví như ở Shimane, du khách phải cúi hai lần, vỗ tay 4 lần rồi cúi thêm một lần.

11 - Viết một tấm thẻ cầu nguyện

Từ xa xưa, người Nhật quan niệm: các vị thần cưỡi ngựa, và những con ngựa thật từng được dùng như một món đồ tế. Tuy nhiên, hiện nay, người Nhật dùng "Ema" - thẻ cầu nguyện làm bằng gỗ thường có hình ngựa. Khi đến đền để cầu khấn, du khách có thể cầu bằng cách viết những lời ước lên thẻ và treo hay buộc chúng ở nơi đã được quy định.

12 - Rút một thẻ may mắn

Tại các ngôi đền, du khách không chỉ được viết những điều ước nguyện lên tấm thẻ Ema, mà còn được rút thẻ may mắn. Nếu lấy phải một thẻ không tốt, du khách hãy buộc nó lại theo thứ tự để xua đuổi điềm xấu. Nếu lấy được thẻ tốt thì không cần buộc lại. Không nên buộc thẻ lên cây vì sẽ tổn hại tới chúng và trong đền luôn có chỗ riêng để du khách buộc các thẻ này.

13 - Cách khấn trong đền

Nếu lần đầu đi một ngôi đền Nhật Bản, du khách nên bắt đầu đọc bằng tên mình, địa chỉ, và những điều mong muốn khi cầu. Cho những lần khấn sau, du khách có thể đơn giản, rút gọn phần giới thiệu đi.

14 - Không làm hư hại

Những ngôi đền ở Nhật Bản có từ rất lâu đời và rất quý giá, đều làm bằng gỗ nên dễ hư hại. Vì thế, du khách nên tỏ thái độ trân trọng và giữ gìn những công trình này bằng ngắm nhìn từ xa, đừng chạm tay vào.

15 - Thực hiện theo Bảng báo trong mỗi ngôi đền

Phần lớn người viếng thăm đền ở Nhật Bản là khách du lịch nước ngoài. Vì thế, để mọi người dễ dàng tham quan, các ngôi đền ở đây có rất nhiều bảng thông báo hướng dẫn các tiêu chuẩn hành vi phải tuân thủ trong chuyến thăm du khách.

Ngoài ra, cũng có thể là các tờ rơi chỉ dẫn bản đồ và cung cấp thông tin cơ bản về các đền thờ và lịch sử của nó. Du khách nên dành thời gian để đọc kỹ, điều này sẽ giúp du khách không mắc phải những lỗi nghiêm trọng, đồng thời cung cấp cho du khách những kiến thức thú vị, để du khách hiểu thêm về địa danh mình đang ghé thăm. Nếu muốn hòa nhập văn hóa bản địa hơn, du khách có thể quan sát hành động của những người địa phương và làm theo.

Việc tham quan và khám phá những địa điểm tôn giáo sẽ giúp du khách hiểu hơn về tôn giáo bản địa cũng như niềm tin tôn giáo của người dân, văn hóa Nhật Bản. Lưu ý những quy tắc trên đây sẽ giúp du khách có chuyến du lịch Nhật Bản trọn vẹn.