Bất ngờ về ngôi mộ cổ của Tề Thiên Đại Thánh ở Trung Quốc

Tề Thiên Đại Thánh là nhân vật nổi tiếng trong tác phẩm “Tây Du Ký”. Thế nhưng, nhiều người không khỏi bất ngờ, khó hiểu khi các nhà khảo cổ tìm thấy một ngôi mộ khoảng 700 tuổi có bia đá khắc 4 chữ “Tề Thiên Đại Thánh”.

Tiểu thuyết “Tây Du Ký” của tác giả Ngô Thừa Ân xuất bản năm 1590 là một trong Tứ đại danh tác kinh điển của Trung Quốc. Phiên bản chuyển thể truyền hình, điện ảnh của Tây Du Ký thời hiện đại cũng vô cùng nổi tiếng và là tường thành trong ký ức bao thế hệ.

Một trong Tứ đại danh tác của văn học Trung Hoa kể lại hành trình đi Tây Trúc thỉnh kinh đầy gian truân và thú vị của nhà sư Huyền Trang (Đường Tam Tạng) cùng Tôn Ngộ Không, Trư Bát Giới và Sa Tăng. Từ lâu, người ta đã biết trong Tây Du Ký, chỉ có nhà sư Đường Huyền Trang (602 – 664) là nhân vật có thật ngoài đời và được lấy cảm hứng viết vào tác phẩm. Còn 3 đồ đệ với phép thần thông biến hóa thì chỉ là sản phẩm từ trí tưởng tượng của Ngô Thừa Ân mà thôi.

Thế nhưng, vào những năm 80 của thế kỷ trước, một phát hiện mộ cổ đã khiến cả giới khảo cổ lẫn dư luận vô cùng bất ngờ. Đó là ngôi mộ của Tề Thiên Đại Thánh trên núi Bảo Sơn, huyện Thuận Xương, tỉnh Phúc Kiến. Đây là ngôi mộ hợp táng, ngoài “Tề Thiên Đại Thánh” còn có mộ của một nhân vật tên “Thông Thiên Đại Thánh”. 

Ước tính, ngôi mộ cổ này có diện tích khoảng 18m², rộng 2,9m, sâu 1,3m. Bên trong có sự liên quan thần kỳ với những gì xảy ra trong Tây Du Ký khiến nhiều người nửa tin, ngửa ngờ. Ngôi mộ có hai tấm bia dựng thẳng ở chính giữa, bia bên trái có khắc chữ “Tề Thiên Đại Thánh”, bia bên phải nhỏ hơn một chút có khắc chữ “Thông Thiên Đại Thánh”, phần dưới cùng của mỗi bia đều có hai chữ nhỏ “Thần vị”. Bên trong mộ còn tìm thấy gậy sắt dài hơn 7m được cho là gậy Như Ý và vòng Kim Cô.

Tác phầm “Tây Du Ký” nổi tiếng từ năm 1986, hầu hết mọi người đều cho rằng Tôn Ngộ Không chỉ là một nhân vật thần thoại. Nhưng ngay khi lăng mộ của Tề Thiên Đại Thánh được phát hiện tại Trung Quốc, một cuộc tranh cãi đã nổ ra, phải chăng đây không chỉ đơn thuần là một nhân vật hư cấu?

Theo phân tích từ các nhà khảo cổ thì thời gian xuất hiện ngôi mộ này sớm hơn so với sự ra đời của tác phẩm “Tây Du Ký” của Ngô Thừa Ân hơn hai 200 năm. Những điều này khiến các nhà khảo cổ đặt ra câu hỏi, chẳng lẽ Tôn Ngộ Không thật sự tồn tại? Và Ngô Thừa Ân là người dựa theo truyền thuyết về “Tề Thiên Đại Thánh” để viết nên tác phẩm “Tây Du Ký”?

Khi tiến hành khai quật hai ngôi mộ và tiến hành giám định, các nhà khảo cổ đã nhận định rằng di tích này có niên đại từ thời nhà Nguyên. Hơn nữa quá trình mai táng rất chỉn chu, không có dấu vết bị người đời sau làm giả. Tác phẩm “Tây Du Ký” được Ngô Thừa Ân viết vào thời nhà Minh. Vậy làm thế nào mà từ triều đại trước đó hơn 2 thế kỷ là nhà Nguyên đã xuất hiện mộ táng của nhân vật này? Với lại trong tác phẩm “Tây Du Ký”, Tôn Ngộ Không tu đắc đạo thành Đấu Chiến Thắng Phật, đã vượt qua luân hồi, đâu còn sự chết nữa để mai táng?

Trải qua quá trình dày công nghiên cứu tài liệu, giới chuyên gia đã phát hiện ra rằng, dưới thời nhà Nguyên từng có một văn nhân tên Dương Cảnh Hiền từng sáng tác bộ hí kịch cũng có tên là Tây Du Ký. Trong đó có đoạn tự bạch của Tôn Ngộ Không: “Tiểu Thánh đệ huynh tỷ muội ngũ nhân: Đại tỷ ly sơn lão mẫu, nhị tỷ vu chi chi, đại huynh tề thiên đại Thánh, tiểu Thánh thông thiên đại Thánh, tam đệ sái sái tam lang” (Tạm dịch: 5 anh chị em của Tiểu thánh: Chị cả Ly sơn lão mẫu, chị hai bà mo Chi Chi, Đại huynh Tề Thiên đại Thánh, tiểu thánh Thông Thiên đại Thánh, Tam đệ Tam Lang hiếu động, đùa nghịch), từ đó, suy ra “Tề Thiên Đại Thánh” và “Thông Thiên Đại Thánh” chính là một đôi huynh đệ. Như vậy, nhiều người cho rằng tác giả Ngô Thừa Ân đã lấy cảm hứng từ bộ hí kịch này để sáng tạo nên tác phẩm của mình. Bên cạnh đó, xây dựng nhân vật Tôn Ngộ Không hội tụ đầy đủ phép thần thông của 5 anh chị em như trong truyền thuyết, làm thành một hình tượng anh hùng thần thoại để truyền tụng cho người đời sau.

Mặc dù đã xác nhận được danh tính của nhân vật Thông Thiên Đại Thánh, nhưng sự thực về hai ngôi mộ này vẫn là một vấn đề khảo cổ gây nhiều tranh cãi. Bởi lẽ, theo nhiều nguồn thông tin, bên trong hai ngôi mộ ấy chỉ có một vài cổ vật có niên đại từ thời nhà Nguyên. Trong số đó, các nhà khảo cổ có phát hiện một vật mang hình dáng giống gậy Như Ý và vòng Kim Cô trong truyền thuyết. Nhưng dù vậy, nhiều người vẫn tin rằng Tề Thiên Đại Thánh hay Thông Thiên Đại Thánh thực chất vẫn là một sản phẩm thuộc về trí tưởng tượng phong phú của cổ nhân. Do đó, nhiều chuyên gia tin rằng, hai ngôi mộ này được xây cất bởi một người ái mộ tác phẩm Tây Du Ký. Thậm chí, người này còn chu đáo tới mức chuẩn bị những đồ an táng giống như đồ vật trong nguyên tác.

Chưa dừng lại ở đó, một giả thuyết khác còn cho rằng, Tề Thiên Đại Thánh là nhân vật có thật. Nguyên mẫu của nhân vật này chính là một thủy quái ở sông Hoài có tên Vô Chi Kỳ. Nhân vật này được miêu tả “hình dáng giống vượn”, “khỏe hơn chín voi”. Trong khi đó, Ngô Thừa Ân vốn là người Hoài An (Giang Tô), hẳn từ nhỏ đã rất quen thuộc với giai thoại về nhân vật này, thậm chí còn mượn không ít truyền thuyết về Vô Chi Kỳ để sáng tạo nên Tôn Ngộ Không. Bởi vậy, hậu thế sau này vẫn có không ít người vì ái mộ nhân vật này mà tin rằng, đó rất có thể là ngôi mộ chôn cất nguyên hình của Tề Thiên Đại Thánh.

Lại có một số học giả tin rằng Tôn Ngộ Không là nguyên mẫu của nhà sư thời Đường là Thích Ngộ Không. Thích Ngộ Không là danh tính tục gia của một cư sĩ theo xe hầu tá Đường Tăng. Năm 751 sau Công Nguyên, ông theo phò tá Huyền Trang đi Tây phương, vì trở bệnh tại nước Gandhara (Kiền Đà La quốc) nên quay lại kinh thành năm 789. Thích Ngộ Không đồng hành cùng Huyền Trang suốt 40 năm, tại phương Tây cùng tham gia phiên dịch và truyền giáo, để lại rất nhiều sự tích cùng truyền thuyết.

Cho dù thế nào thì ngôi mộ cổ với tấm bia khắc bốn chữ “Tề Thiên Đại Thánh” vẫn tồn tại và thu hút rất nhiều khách du lịch trong và ngoài nước tìm đến. Nếu du khách là người hâm mộ “tuyệt tác” Tây Du Ký cũng như nhân vật Tôn Ngộ Không thì đừng bỏ lỡ cơ hội ghé thăm ngôi mộ cổ này trong dịp du lịch Trung Quốc nhé! Chúc các du khách có một chuyến đi thú vị và vui vẻ!