Bảo tàng Cố cung Quốc gia – Nơi lưu giữ văn hóa và lịch sử Trung Hoa tại Đài Loan

Đài Loan luôn có sức hấp dẫn đặc biệt đối với lữ khách bởi sở hữu nhiều danh thắng cảnh và di tích lịch sử văn hóa, nổi bật là Bảo tàng Cố cung Quốc gia. Bảo tàng này là nơi lưu giữ một bộ sưu tập khổng lồ các hiện vật văn hóa và lịch sử Trung Quốc, từ thời tiền sử đến thời nhà Minh. Đây là một trong những bộ sưu tập lớn nhất và quan trọng nhất trên thế giới, phản ánh một cách toàn diện sự phát triển của nền văn minh Trung Hoa cổ đại mà du khách không thể bỏ qua khi đến xứ Đài.

Tọa lạc tại quận Sỹ Lâm của Đài Bắc, Bảo tàng Cố cung Quốc gia trước đó từng được các Hoàng đế Trung Hoa dùng làm nơi lưu trú sau khi thoái vị. Trải qua nhiều biến cố lịch sử cho đến năm 1965, bảo tàng này chính thức là nơi cất giữ những tinh hoa lịch sử Đài Loan đến tận ngày nay và nó cũng trở thành một trong những bảo tàng nghệ thuật tốt nhất trên thế giới với hơn 3.000.000 khách tham quan mỗi năm.

Bảo tàng Cố cung Quốc gia mang dáng kiến trúc cung đình với 4 tầng rộng lớn. Từ tầng 1 đến tầng 3 được dùng làm khu trưng bày đa dạng các vật phẩm như: đồ gốm, đồ đồng, vũ khí,… Tầng 4 hay còn gọi với cái tên mỹ miều là “Tam Hy Đường” là nơi cất giữ những hiện vật nghệ thuật quan trọng có tuổi thọ lên đến 5.000 năm từ thời Tống, Nguyên, Minh đến Thanh.

Được chính thức xây dựng vào năm 1933 ở một vị trí được cho là “ngọa hổ tàng long” – nằm ở trong lòng thung lũng bao quanh là núi đá tự nhiên, công trình Bảo tàng Cố cung Quốc gia nổi bật với trục quảng trường rộng và thẳng kéo dài từ cổng chính đến tòa nhà trung tâm. Điểm nhấn đầu tiên chính là cấu trúc cổng chính rộng 5 cửa bằng đá trắng có mái dốc và những chi tiết trạm trổ hoa văn tinh xảo, tiêu biểu của kiến trúc truyền thống Trung Hoa.

Theo trục đi bộ, nền lát đá xanh chạy dọc 2 bên là khuôn viên vườn cảnh với các tháp đài dẫn đến lối vào chính với nhiều bậc tam cấp và 2 lối lên về 2 phía.

Cấu trúc chính của công trình bố cục chạy dài theo công thức “2 tháp 3 lầu” nổi bật trên nền ngọn núi lớn với các ngọn mái cong nổi bật trên cấu trúc bê tông cốt thép vuông vức. Màu vàng kết hợp với mô-típ kiến trúc này gợi lại hình ảnh của cấu trúc cổng thành tại các kinh đô đế vương trong lịch sử Trung Hoa.

Cách bố trí dựa lưng sát vào vách núi cho phép sử dụng khối công trình bên ngoài như là phần tiền sảnh và trưng bày một phần. Các không gian trưng bày còn lại và đặc biệt các khu vực kho bảo quản hiện vật đều được bố trí ngầm trong lòng quả núi lớn vừa đảm bảo an ninh an toàn cho các hiện vật vô cùng quý giá, vừa tạo nên những không gian trưng bày ấn tượng có một không hai.

Dù kiến trúc bên ngoài mô phỏng chủ yếu theo kiến trúc truyền thống nhưng bên trong nội thất lại là những không gian trưng bày hiện đại ấn tượng. Các bộ sưu tập được chọn lọc trưng bày theo các nhóm chủ đề chủ yếu sử dụng hình thức tủ kệ, nhưng theo các cách bài trí và góc thể hiện khác nhau. Cùng với việc nâng cấp và cải tạo gần đây, Bảo tàng Cố cung Quốc gia cũng mới bổ sung hệ thống đèn chiếu sáng trưng bày công nghệ cao cho phép khả năng trình chiếu và biểu đạt tối đa vẻ đẹp của từng hiện vật tới từng chi tiết. Bên cạnh đó, hệ thống âm thanh công nghệ cao cũng cho phép Bảo tàng giảm thiểu số nhân viên thuyết minh bởi khả năng tương tác cùng lúc giới thiệu cho người xem bằng 9 loại ngôn ngữ phổ biến trên thế giới.

Các vật thể trong Bảo tàng Cố cung Quốc gia sẽ được bố trí theo dòng thời gian, hệt như một chuyến du hành lịch sử đưa du khách “xuyên không” về thời kỳ đồ đá mới mới trong giai đoạn 4.500 – 2.700 TCN,… rồi đến thời triều Đường ngắm tranh cổ, qua triều Tần xem những bức thư pháp uyển chuyển, đến tận triều Tống, Thanh để chiêm ngưỡng những quyển sách, văn tự quý hiếm. Bên cạnh đó, Bảo tàng còn cất giữ những siêu phẩm chạm khắc cực kỳ tỉ mỉ và kì công đến nỗi muốn thấy rõ từng chi tiết du khách phải dùng kính lúp chuyên dụng để nhìn.

Cho đến nay, Bảo tàng Cố cung Quốc gia trưng bày gần 700.000 hiện vật và tác phẩm nghệ thuật Trung Quốc cổ đại, trong đó có khoảng 600.000 cổ vật bằng ngọc, ngà, men sứ, đồ đồng, những bức tranh thư pháp, các bức tranh phong cảnh, chân dung quý hiếm và đặc biệt là những cuốn sách quý hiếm từ triều Tống và những cuốn văn tự từ triều Thanh. Những cổ vật quý này được Tưởng Giới Thạch chở từ Tử Cấm thành Bắc Kinh đến Đài Loan từ năm 1949, khi ông ta cùng với 2,5 triệu binh lính, thương gia và trí thức trung thành tháo chạy khỏi đại lục với lý do “để tránh khỏi việc vua tôi triều đình nhà Thanh bán cho các nước phương Tây cũng như sự vơ vét của quân đội phát xít Nhật”.

Bộ sưu tập độc đáo nhất của Bảo tàng Cố cung Quốc gia là các tác phẩm nghệ thuật điêu khắc tuyệt đẹp từ triều Minh và triều Thanh. Bảo tàng cũng trưng bày những cổ vật rất đặc biệt như: những tác phẩm điêu khắc đặc sắc bên trong vỏ quả óc chó mà du khách phải dùng kính lúp mới có thể xem được hay hình những chiếc thuyền được khắc trong một viên đá ô liu nhỏ tí hon. Từ những dụng cụ sơn mài cùng các đồ dùng, nhạc cụ cho đến đồng hồ bỏ túi và đồ thủy tinh, những bộ sưu tập của bảo tàng rất đồ sộ, đảm bảo sự luân chuyển liên tục trong trưng bày.

Bảo tàng cũng được thiết kế tích hợp bao gồm rất nhiều các không gian phụ trợ, đặc biệt là khu dịch vụ phục vụ cho khách tham quan. Với hệ thống nhà hàng và quán cafe bố trí ngay trong mặt bằng tầng trệt công trình, du khách có thể dừng chân để thưởng thức điểm tâm hoặc nhâm nhi một tách trà Trung Quốc để thư giãn. Đây cũng là không gian biểu diễn âm nhạc truyền thống dịp cuối tuần phục vụ du khách.

Với các không gian đa năng, Bảo tàng Cố cung Quốc gia đã thường xuyên tổ chức các buổi thảo luận và những chương trình biểu diễn nghệ thuật hàng tuần hướng đến phục vụ cộng đồng. Tại đây còn tổ chức những buổi hội thảo về thư pháp Trung Quốc hoặc một lớp học về lịch sử nghệ thuật và mỹ học của Trung Quốc.

Những cổ vật được trưng bày tại Bảo tàng Cố Cung Quốc gia có thể coi là tinh hoa vốn có của truyền thống, lịch sử và văn hóa Trung Hoa. Khối lượng và giá trị cổ vật ở đây luôn luôn lôi cuốn được rất nhiều khách du lịch toàn thế giới đến tham quan. Bảo tàng Cố Cung Quốc gia chắc chắn là điểm đến không thể bỏ qua khi du khách du lịch Đài Loan.