Joya no Kane: 108 tiếng chuông chùa linh thiêng đêm giao thừa Nhật Bản

Khi bóng tối buông xuống vào đêm cuối cùng của năm, cả Nhật Bản như chìm trong một không gian huyền diệu và thiêng liêng, nơi tiếng chuông chùa vang vọng khắp mọi ngóc ngách, xua tan những muộn phiền, lo âu của năm cũ và mở ra một năm mới tràn đầy hy vọng. Joya no Kane – nghi lễ rung 108 tiếng chuông đêm Giao thừa – không chỉ là một phong tục truyền thống hơn 1.000 năm tuổi mà còn là biểu tượng sâu sắc của sự thanh tịnh, tái sinh và hòa hợp trong văn hóa Nhật Bản. Hãy cùng chúng tôi bước vào hành trình khám phá nghi lễ đầy ý nghĩa này, nơi mỗi tiếng chuông là một lời nhắc nhở về sự tỉnh thức, lòng từ bi của Phật giáo và sự buông bỏ để đón nhận những điều tốt đẹp.

1. Joya no Kane – Linh hồn hùng vĩ của đêm Omisoka huyền diệu

Vào ngày 31 tháng 12, hay còn gọi là Omisoka trong tiếng Nhật – đêm cuối cùng của năm, người dân xứ Phù Tang quây quần bên gia đình, thưởng thức món Toshikoshi Soba – món mì trường thọ biểu tượng cho cuộc sống lâu dài và thịnh vượng – và thành tâm lắng nghe 108 tiếng chuông chùa vang lên từ các ngôi chùa trên khắp đất nước. Nghi lễ Joya no Kane (trong đó Joya nghĩa là đêm Giao thừa và Kane là chuông) thường bắt đầu vào khoảng 23 giờ ngày cuối năm, với 107 tiếng chuông được gióng lên một cách chậm rãi, trầm bổng trước nửa đêm. Tiếng chuông thứ 108 và cũng là tiếng chuông cuối cùng sẽ vang vọng chính xác vào khoảnh khắc chuyển giao sang năm mới, như một dấu hiệu khởi đầu cho một chu kỳ mới, đầy may mắn và thanh tịnh.

Tiếng chuông chùa trong nghi lễ Joya no Kane, sâu lắng và trầm bổng, không chỉ là âm thanh mà còn như một bản nhạc của tâm hồn, lan tỏa một nguồn “Phật lực” mạnh mẽ đến mọi ngóc ngách của Nhật Bản, từ những thành phố sầm uất đến những làng quê yên bình. Nhiều đài truyền hình quốc gia và địa phương phát sóng trực tiếp nghi lễ này, mang không khí thiêng liêng đến từng ngôi nhà, ngay cả những nơi không có chùa gần đó, giúp mọi người dân đều có thể hòa mình vào khoảnh khắc linh thiêng. Từ những ngôi chùa cổ kính với lịch sử hàng trăm năm như Chion-in ở Kyoto, Todaiji ở Nara (nơi có Đại Phật khổng lồ), đến những ngôi chùa nhỏ bé nép mình trong vùng nông thôn, tiếng chuông Joya no Kane là biểu tượng chung của sự gột rửa, giúp con người buông bỏ 108 phiền não, những lo âu, sân hận, si mê để đón chào một khởi đầu mới mẻ, trong sáng. Đây là một trong những phong tục Giao thừa Nhật Bản được yêu thích và có ý nghĩa nhất.

2. Ý nghĩa sâu xa của 108 tiếng chuông 

Số 108 trong nghi lễ Joya no Kane không phải là một con số ngẫu nhiên, mà mang ý nghĩa tâm linh và triết lý sâu sắc, bắt nguồn từ những giáo lý cổ xưa của Phật giáo và ảnh hưởng từ Hindu giáo. Theo quan niệm Phật giáo, con người trong cuộc đời phải đối mặt với 108 phiền não (Kleshas) – những dục vọng (tham), sân hận (sân), và si mê (si) làm lu mờ tâm hồn và dẫn đến khổ đau. Mỗi tiếng chuông được gióng lên trong đêm Giao thừa là một lần gột rửa, xua tan đi một phiền não cụ thể, giúp con người trở nên thanh tịnh hơn, nhẹ nhõm hơn và sẵn sàng mở lòng đón nhận những điều tốt đẹp trong năm mới.

Nguồn gốc của con số 108 có thể được truy nguyên từ Hindu giáo và chiêm tinh học Ấn Độ, nơi vũ trụ được chia thành 12 cung hoàng đạo (Buruj), mỗi cung lại được chia thành 9 ô nhỏ (Navamshas), tạo nên tổng cộng 108 tầng trời hoặc khía cạnh vũ trụ. Con số này biểu tượng cho các chu kỳ của cuộc sống, sự tuần hoàn vĩnh cửu của thời gian và vũ trụ rộng lớn. Khi Phật giáo du nhập vào Nhật Bản qua Trung Quốc, ý tưởng này được sáng tạo thêm và gắn kết 108 tầng trời với 108 phiền não của con người, tạo nên một nghi lễ mang tính biểu tượng cao.

Một biểu tượng khác cũng liên quan mật thiết đến con số 108 là chuỗi tràng hạt Juzu (hay còn gọi là Mala trong tiếng Phạn), thường được làm từ gỗ cây bồ đề – nơi Đức Phật thiền định để đạt giác ngộ. Chuỗi hạt 108 viên không chỉ là công cụ hỗ trợ cầu kinh, niệm Phật mà còn tượng trưng cho toàn bộ thế giới chúng sinh, là cầu nối thiêng liêng giữa con người và cõi tâm linh. Khi tiếng chuông Joya no Kane vang lên, nó như một lời nhắc nhở mạnh mẽ về hành trình vượt qua khổ đau, buông bỏ chấp niệm để tìm đến sự an lạc, giải thoát. Đây là một phần quan trọng của văn hóa Phật giáo Nhật Bản.

3. Nghi lễ Joya no Kane – Hành trình tái sinh tâm hồn trực tiếp

Nghi lễ Joya no Kane không chỉ là một sự kiện tôn giáo mang tính tượng trưng mà còn là một trải nghiệm văn hóa độc đáo và đầy cảm xúc, thu hút cả người dân địa phương lẫn du khách quốc tế muốn tìm hiểu sâu hơn về truyền thống Nhật Bản.

• Chion-in (Kyoto): Tại những ngôi chùa nổi tiếng và vĩ đại như Chion-in ở Kyoto, nghi lễ này trở thành một màn trình diễn đầy ấn tượng và uy nghi. Chiếc chuông khổng lồ tại Chion-in, cao 3,3 mét và nặng đến 70 tấn, đòi hỏi sự hợp sức của 17 nhà sư lành nghề để có thể rung lên từng hồi chuông trầm hùng, vang vọng khắp cố đô. Trước đêm Giao thừa, các nhà sư còn tổ chức nhiều buổi diễn tập kỹ lưỡng để đảm bảo nghi lễ diễn ra suôn sẻ, mang lại không khí trang nghiêm và thiêng liêng nhất có thể. Đây là một điểm đến du lịch Kyoto rất đặc biệt vào dịp cuối năm.

• Todaiji (Nara): Tại Todaiji ở Nara, nơi có bức tượng Đại Phật bằng đồng lớn nhất thế giới, chiếc chuông đồng cổ kính cũng là tâm điểm của sự chú ý. Tiếng chuông ở đây vang vọng giữa không gian rộng lớn của ngôi chùa – một di sản thế giới được UNESCO công nhận – mang đến cảm giác thanh bình và linh thiêng bao trùm.

• Zojoji (Tokyo): Trong khi đó, tại chùa Zojoji, nằm ngay cạnh biểu tượng Tháp Tokyo, du khách có cơ hội đặc biệt để tham gia trực tiếp vào nghi lễ Joya no Kane, cùng kéo gậy để rung chuông – một trải nghiệm thực sự khó quên và mang ý nghĩa cá nhân sâu sắc, như thể chính họ đang góp phần xua tan phiền não của năm cũ và đón nhận nguồn năng lượng mới.

Nhiều ngôi chùa còn mở cửa đón khách từ rất sớm, phục vụ rượu sake ấm nóng hoặc amazake – một loại rượu gạo ngọt truyền thống, không cồn – để sưởi ấm cơ thể trong cái lạnh se sắt của đêm đông. Một số chùa lớn hơn còn chuẩn bị đồ ăn nhẹ hoặc Toshikoshi Soba miễn phí, tạo nên không khí ấm áp và gần gũi, nơi mọi người cùng chia sẻ niềm vui đón năm mới trong sự kết nối tâm linh.

4. Trải nghiệm Joya no Kane – Cơ hội kết nối sâu sắc với văn hóa Nhật Bản

Dù bạn là một Phật tử thuần thành hay chỉ đơn giản là một người yêu văn hóa Nhật Bản, nghi lễ Joya no Kane là một cơ hội tuyệt vời để hòa mình vào không gian tâm linh và truyền thống đặc sắc của xứ Phù Tang. Tại các ngôi chùa lớn như Zojoji, vé tham gia rung chuông (thường được gọi là Joya no Kane ticket) thường được bán từ đầu tháng 12, với số lượng giới hạn và ưu tiên cho những ai đến sớm, vì vậy hãy lên kế hoạch từ trước nếu bạn muốn có được trải nghiệm này. Do chuông chùa thường có kích thước rất lớn và nặng, việc rung chuông thường được thực hiện theo nhóm 4-5 người, tạo nên một trải nghiệm cộng đồng đầy ý nghĩa và khó quên.

Hãy tưởng tượng bạn đang đứng trong sân chùa, giữa màn đêm tĩnh lặng và cái lạnh cuối năm, khi tiếng chuông đầu tiên vang lên, sâu lắng và mạnh mẽ, như đánh thức mọi giác quan và đưa tâm hồn bạn về với giây phút hiện tại. Mỗi tiếng chuông không chỉ là một âm thanh, mà là một lời nhắc nhở về sự buông bỏ, về việc để lại những muộn phiền, hối tiếc của năm cũ và hướng đến một tương lai tươi sáng hơn, một tâm hồn thanh thản hơn. Đó không chỉ là một nghi lễ mà còn là một hành trình tâm hồn, nơi bạn cảm nhận được sự kết nối sâu sắc với văn hóa và con người Nhật Bản, một trải nghiệm vượt ra ngoài những gì bạn có thể tìm thấy trong sách vở.

5. Tiếng chuông gọi tỉnh tâm hồn – Vẻ đẹp vĩnh cửu của Joya no Kane

Joya no Kane không chỉ là một nghi lễ truyền thống đơn thuần mà còn là biểu tượng sâu sắc của sự tái sinh, buông bỏ và hy vọng trong văn hóa Nhật Bản. 108 tiếng chuông chùa vang lên trong đêm Giao thừa là lời nhắc nhở mạnh mẽ về việc buông bỏ những phiền não, gột rửa tâm hồn và hướng đến một năm mới tràn đầy bình an, hạnh phúc và thành công. Từ những ngôi chùa cổ kính uy nghiêm như Chion-in và Todaiji đến những ngôi chùa nhỏ bé và giản dị ở vùng quê yên bình, tiếng chuông Joya no Kane đã trở thành linh hồn bất diệt của đêm Omisoka, kết nối con người với cõi tâm linh sâu thẳm và với nhau trong một khoảnh khắc thiêng liêng.

Nếu có cơ hội, hãy một lần trong đời trải nghiệm nghi lễ độc đáo này. Hãy đứng giữa sân chùa lạnh giá của đêm cuối năm, lắng nghe từng tiếng chuông ngân vang trầm bổng, cảm nhận sự thanh tịnh lan tỏa trong tâm hồn và để những phiền não tan biến. Đó sẽ là một kỷ niệm không thể nào quên, không chỉ với những người yêu văn hóa Nhật Bản mà còn với bất kỳ ai tìm kiếm sự an lạc và bình yên trong khoảnh khắc chuyển giao của thời gian, sẵn sàng chào đón một khởi đầu mới mẻ và tươi sáng.