17 vấn đề cần lưu ý dành cho khách du lịch khi tự lái xe ở Úc

Úc là một quốc gia rộng lớn, địa hình đa dạng và cảnh quan thiên nhiên đặc sắc. Bởi vậy, việc thuê xe tự lái để khám phá “xứ sở chuột túi” là một trong những trải nghiệm tuyệt vời dành cho du khách. Để có một chuyến đi an toàn, vui vẻ và tránh các phiền toái không đáng có, du khách cần phải cân nhắc kỹ về khả năng lái xe của mình, kinh nghiệm xử lý các tình huống phát sinh trên đường cũng như tuân thủ các quy định nghiêm ngặt về luật giao thông tại Úc. 

1 – Giấy phép lái xe

Để lái xe ở Úc, du khách phải có giấy phép lái xe hợp lệ. Du khách có thể lái xe với giấy phép lái xe nước ngoài (ngôn ngữ tiếng Anh) trong 3 tháng tại Úc. Nếu giấy phép lái xe bằng tiếng Việt, du khách có thể dịch công chứng sang tiếng Anh. Việc công chứng nên làm ở Việt Nam để tiết kiệm thời gian và chi phí. Các giấy phép lái xe của Việt Nam (loại thẻ cứng) có song ngữ Anh Việt được chấp thuận khi lái xe ở Úc.

2 – Thuê xe tự lái

Các công ty cho thuê xe có thể sẽ yêu cầu du khách phải trải qua một bài kiểm tra ngắn về luật đường bộ tập trung vào các luật lệ dành cho khách du lịch, hoặc sẽ chỉ dẫn cho du khách các thông tin được cung cấp bởi cơ quan chức trách địa phương. Xe cho thuê thường chỉ giới hạn những khu vực được lái vào. Hãy đọc kỹ điều khoản hợp đồng thuê vì các công ty cho thuê xe thường không cho phép du khách đi vào đường không phải là đường nhựa (unsealed road) hay đi quá một khoảng cách xác định trước từ cơ sở hoặc từ một khu vực đô thị lớn. Các hãng xe đều yêu cầu khách hàng phải cung cấp thông tin thẻ tín dụng, để chi trả các thanh toán phát sinh (nếu có) trong quá trình sử dụng xe.

3 – Thiết bị dẫn đường

Các xe thế hệ mới của Úc đều có cài thiết bị dẫn đường. Khi thuê xe, du khách nên chọn loại xe có cài thiết bị này, sẽ giúp du khách tìm đường nhanh và chính xác, lái xe an toàn và hiệu quả. Lưu ý, các thiết bị dẫn đường thường cài đặt bằng tiếng Anh. Nếu thuê xe tự lái ở Úc, du khách nên biết tiếng Anh (mặc dù không quy định bắt buộc) nhưng sẽ giúp du khách hiểu được các hướng dẫn từ thiết bị dẫn đường cũng như xử lý các phát sinh khi có sự cố xảy ra trên đường.

4 – Dây an toàn và ghế ngồi trẻ em

Úc cực kỳ nghiêm khắc với việc thắt dây an toàn, không chỉ với người lái chính mà còn tất cả những người trên xe. Trẻ em và trẻ sơ sinh phải sử dụng ghế ngồi trẻ em đã được kiểm định về độ an toàn và phải đeo dây an toàn, tại một số tiểu bang là áp dụng cho trẻ em dưới 7 tuổi.

Luật thắt dây an toàn được ban hành từ năm 1972 và người lái xe có trách nhiệm phải đảm bảo tất cả các hành khách cài dây an toàn đầy đủ. Mức phạt vi phạm khá là “chát” cho người lái xe, khoảng 500-600 AUD và bị trừ 4 điểm. Mức phạt dựa vào số người vi phạm trên xe.

5 – Lái xe bên trái đường (Tay lái nghịch)

Xe của Úc là xe có tay lái nghịch, vô lăng phía bên phải, phổ biến là hộp số tự động, mặc dù sang số bằng tay (cần số) vẫn được dùng rộng rãi. Cần số được bố trí ở phía tay trái và thường là trên sàn xe. Lựa chọn một chiếc xe với hộp số tự động có thể giúp giảm thiểu thời gian điều chỉnh cho những người lái xe đã quen với việc lái xe phía bên phải đường. Du khách nên dành thời gian làm quen với hệ thống điều khiển trên xe trước khi lái chính thức ra đường.

6 – Vòng xoay giao thông – bùng binh (Roundabout)

Luồng giao thông quanh bùng binh ở Úc theo chiều kim đồng hồ. Do đó, khi đi đến gần vòng xoay giao thông, du khách cần phải nhường đường cho xe đang tham gia giao thông ở vòng xoay (xe tới từ phía bên phải).

Trong trường hợp du khách cần rẽ trái, xi-nhan (signals) là điều cần thiết trước khi du khách tiếp cận vòng xoay giao thông và du khách phải đi vào làn bên phải.

Trường hợp du khách cần đi thẳng, du khách có thể đi bất kỳ làn đường nào có hình mũi tên chỉ thẳng về phía trước. Xi-nhan (signals) là điều cũng không thể thiếu trong quá trình du khách đang tham gia giao thông trong bùng binh.

7 – Nồng độ cồn hoặc chất gây nghiện

Mức giới hạn nồng độ cồn trong máu được cho phép là 0,05% trên toàn nước Úc. Đối với người tập sự và người có giấy phép tạm thời (bằng P) thì nồng độ cồn phải luôn bằng 0 ở một số tiểu bang. Cuộc kiểm tra nồng độ cồn và chất gây nghiện sẽ được cảnh sát thực hiện bất chợt. Nếu bị bắt được đang lái xe trong tình trạng bị ảnh hưởng của rượu hoặc chất gây nghiện, người lái xe sẽ bị phạt và treo bằng trong một thời gian. Đây được coi là một hành vi phạm tội. Các khoản tiền phạt thường sẽ được tòa án xác định, tùy vào mức độ cao của kết quả kiểm tra. Từ chối cho cảnh sát kiểm tra cũng là một hành vi phạm tội và hình phạt tương tự sẽ được áp dụng giống như đối với lái xe dưới ảnh hưởng của rượu.

8 – Giới hạn về tốc độ

Giới hạn tốc độ được ghi rõ ràng tại các biển báo. 50 km/h là mức giới hạn tốc độ mặc định áp dụng tại các khu vực đô thị có đèn đường, trong trường hợp không có biển chỉ dẫn về giới hạn tốc độ khác. Giới hạn tốc độ bên ngoài các khu đô thị cũng khác nhau giữa các tiểu bang. Tại Victoria, Tasmania, New South Wales, Queensland, Nam Úc, giới hạn tốc độ mặc định là 100 km/h. Tại Tây Úc và Northern Territory, giới hạn tốc độ mặc định là 110 km/h và ở Northern Territory có thể lên đến 130 km/h trên đường cao tốc lớn.

Khu vực trường học có mức giới hạn là 40 km/h trong giờ học nhất định, thường là từ 8 – 9h30 AM và 2h30 – 4h PM và có biển hiệu tại New South Wales và Victoria. Ở Nam Úc, khu vực trường học có mức giới hạn tốc độ là 25 km/h. Ở Queensland, khu vực trường học trên những con đường có mức giới hạn tốc độ cao hơn có thể được giới hạn là 60 km/h hoặc 80 km/h. Ở Victoria có thể là 60 km/h với khu vực trường học trên các con đường có mức giới hạn tốc độ cao hơn. Ở ACT là 40 km/h nhưng áp dụng cho tất cả những ngày đi học. Mức giới hạn này cũng áp dụng cho những ngày không có học sinh đi học nhưng giáo viên vẫn tới trường. Điều quan trọng là bạn phải biết những ngày đi học và kỳ nghỉ học của từng tiểu bang mà du khách sẽ đi qua.

9 – Chạy quá tốc độ quy định

Camera bắn tốc độ (bao gồm cả camera ẩn và công khai) được sử dụng tại tất cả các tiểu bang và vùng lãnh thổ của Úc. Các công ty cho thuê xe thường tính một khoản phí quản lý nếu chạy quá tốc độ hay phải chịu các khoản tiền phạt khác, và sẽ gửi tên và địa chỉ của du khách cho các nhà chức trách. Du khách có thể sẽ không bị bắt nộp phạt nếu ở ngoài nước Úc, nhưng du khách nên xem xét các hậu quả nếu muốn lái xe ở Úc trong tương lai. Vào ngày nghỉ lễ, một số tiểu bang tăng gấp đôi mức tiền phạt và điểm trừ do những ngày này có nguy cơ tai nạn cao.

10 – Bắt buộc dừng xe khi có biển Stop

Khi nhìn thấy biển dừng (Stop), du khách bắt buộc phải dừng xe hoàn toàn. Ngay cả việc thả nhẹ chân để xe tự lăn bánh cũng không được. Nếu vi phạm, du khách sẽ bị phạt 282AUD ở bang Victoria, hoặc bị phạt 298 AUD ở New South Wales.

11 – Lái xe ở vùng sâu vùng xa

Bên ngoài các thành phố lớn và các tuyến đường chính giữa một số thủ phủ của các tiểu bang, hầu hết đường cao tốc ở Úc là hai làn đường, không phân chia, là đường nhựa (sealed road). Trong khi khoảng 30% dân số Úc sống ở địa phương vùng nông thôn, có khoảng 60% các vụ tai nạn chết người xảy ra trên các tuyến đường này. Giới hạn tốc độ cho phép thường giống như các xa lộ (giới hạn tốc độ dao động trong khoảng 90 km/h và 110 km/h), nhưng điều kiện nguy hiểm hơn vì là xa lộ hai chiều, không có rào cản hay phân chia luồng giao thông đang tới, và điều kiện của các con đường nông thôn thường không đạt tới độ lý tưởng. Người lái xe cần phải được chuẩn bị tốt và tự túc trước khi đi du lịch qua các vùng sâu vùng xa. Có thể phải cần giấy phép để đi du lịch thông qua các cộng đồng thổ dân và thị trấn ở một số vùng sâu vùng xa nhất định. Hầu hết trong số đó là ở Tây Úc, Nam Úc và vùng Lãnh Thổ Phía Bắc.

12 – Dừng đỗ xe

Dừng đỗ xe ở bên trái đường giúp có các luồng xe được thông suốt. Khi đỗ xe, du khách nên lưu ý biển báo thời gian tối đa được đỗ, thường dao động từ 30 phút đến 3 tiếng trong thành phố và các điểm tham quan. Lưu ý mua vé đỗ xe tại các quầy bán vé tự động theo đúng quy định. Nếu du khách lái xe qua đêm trên các tuyến đường dài và không thuê khách sạn nghỉ đêm, du khách cũng phải chọn điểm đỗ xe nghỉ qua đêm theo đúng quy định, để bảo đảm an toàn cho chính bản thân.

13 – Đường có thu phí

Một số đường cao tốc, cầu, đường hầm tại các thành phố lớn có thu lệ phí. Tất cả các lệ phí này đều trả tự động với một hệ thống chip điện tử được trang bị bên trong xe. Nếu du khách lái xe trên vào đường có thu phí mà không có hệ thống này trên xe, biển số xe của du khách sẽ được chụp lại, và du khách có từ 1 – 3 ngày để thanh toán các khoản phí và phạt phát sinh. Nếu du khách thuê một chiếc xe ở các thành phố lớn, hãy hỏi công ty cho thuê xe về lệ phí này.

14 – Nhiên liệu

Hầu hết xe sử dụng xăng không pha chì ULP. Một số loại xe, đặc biệt là xe 4wd và xe tải, sử dụng dầu diesel. Hầu hết các trạm dịch vụ xăng dầu là kiểu tự phục vụ. Ngay cả trên những con đường lớn tại các địa phương, các trạm dịch vụ và quán ăn có thể đóng cửa sớm hoặc đóng cửa qua đêm. Nếu du khách định đi một chuyến đi đường dài vào ban đêm, phải chắc chắn rằng du khách có kế hoạch trước, và biết được có thể đổ xăng ở đâu và khi nào.

15 – Động vật và lái xe đâm chết động vật

Nhiều tai nạn xảy ra vào ban đêm do người lái xe đã mệt mỏi, và các loài động vật bản địa cũng tích cực hoạt động hơn trong buổi tối. Một điểm lưu ý là động vật, ở đây là Kangaroo và Wallaby rất dễ bị thu hút bởi ánh đèn giao thông, nên khi lái xe mà thấy Kangaroo và Wallaby ở bên đường thì nên đi thật chậm, tránh trường hợp đi gần đến nơi Kangaroo và Wallaby sẽ nhảy thẳng vào phía đèn trước của xe. Một số công ty cho thuê xe đã áp đặt lệnh giới nghiêm là không được lái xe sau khi mặt trời lặn ở Tây Úc và Northern Territory vì lý do này. Một số loài động vật quý hiếm như giống đà điểu đầu mèo ở Úc đặc biệt có nguy cơ bị xe đâm. Hãy cố gắng tới nơi trước khi đêm xuống. Nếu buộc phải đi vào ban đêm, hãy giảm tốc độ và hết sức cảnh giác.

16 – Xử lý khi xảy ra tai nạn

Trong trường hợp tai nạn khiến có người bị thương hoặc tử vong, phải liên lạc ngay với cảnh sát và các cơ quan chức năng ứng phó khẩn cấp thích hợp. Người lái xe của phương tiện có liên quan tới vụ tai nạn khiến có người bị thương hoặc tử vong phải dừng lại và tiến hành giúp đỡ. Hình phạt cho việc bỏ trốn khỏi hiện trường vụ tai nạn có thể sẽ rất nặng. Ở Úc, người sơ cấp cứu cho người khác với mục đích thiện chí sẽ được bảo vệ bởi pháp luật và không phải đối mặt với nguy cơ nào về pháp lý.

17 – Một số phép lịch sự cần lưu ý khi lái xe ở Úc

Có một số điều không nằm trong hệ thống luật giao thông của Úc, nhưng nó có thể xem là “Luật bất thành văn” khi tham gia lái xe để được xem là người lái xe văn minh, lịch sự ở Úc.

  • Nhường đường

Nhường đường là một trong những văn hóa lái xe thường gặp nhất ở Úc. Ở “xứ sở chuột túi”, luật giao thông có những điều khoản dành cho từng phương tiện đi lại, thứ tự di chuyển và các làn lề khác nhau dành cho từng loại xe. Tuy nhiên, vẫn có một số trường hợp người tham gia lái xe có thể nhường thứ tự di chuyển của mình cho những người tham gia giao thông khác. Ví dụ một số trường hợp như sau:

– Khi du khách chuẩn bị di chuyển từ đường nhỏ sang đường lớn, du khách thường được các xe đang di chuyển ở đường lớn nhường để du khách có thể tham gia giao thông vào đường lớn dễ hơn.

– Khi đoạn đường phía trước của du khách có 2 làn xe hợp (merge) vào nhau, du khách có thể nhường cho xe làn bên kia đi trước hoặc ngược lại để tránh gây tai nạn không cần thiết

– Khi du khách đang di chuyển trong bãi xe hoặc trong đường nhỏ không có vạch cho người đi bộ. Nếu có người đi bộ muốn băng qua đường, nếu an toàn và trong điều kiện cho phép, du khách có thể nhường đường cho người đi bộ trước.

– Quan trọng nhất, sau khi được nhường đường, du khách nên giơ tay để ra hiệu cảm ơn họ để tỏ sự văn minh và lịch sự. 

  • Du khách không nên chạy lane ngoài cùng, đặc biệt khi du khách chạy chậm. Lý do chính là để tránh “cản trở giao thông” cho người muốn chuyển lane hoặc rẽ sang đường khác.
  • Không như ở Việt Nam, người tham gia giao thông ở Úc rất hạn chế bấm còi inh ỏi và liên tục vì không muốn gây ồn ào nơi công cộng. Bấm còi chỉ được thật sự dùng đến khi trong trường hợp nguy hiểm và du khách muốn cảnh báo cho người xung quanh hoặc du khách thật sự muốn mắng ai đó vì đi sai luật lệ.

Nói chung, tuân thủ luật an toàn giao thông là điều cần thiết để tránh gây tai nạn cho người khác và đảm bảo an toàn cho chính mình.

Trên đây là một số điều mà du khách cần lưu ý khi lái xe trong chuyến du lịch Úc. Ngoài ra, du khách cần phải nắm rõ các quy định cơ bản khác về luật an toàn giao thông ở Úc. Ngoài những quy định chung, du khách cũng nên lưu ý những quy định riêng của từng bang ở “xứ sở chuột túi”.