Coober Pedy – Thị trấn dưới lòng đất giữa lòng nước Úc hiện đại

Thế giới rộng lớn này có rất nhiều điều mới lạ cho chúng ta khám phá. Các công trình kiến trúc hoành tráng có thể khiến chúng ta trầm trồ về sự tài giỏi của con người, nhưng thị trấn ngầm Coober Pedy nằm ở miền Nam nước Úc chắc chắn còn khiến nhiều người ngạc nhiên hơn bởi sự độc đáo của nó.

Khi nói đến các cộng đồng sinh sống dưới lòng đất, chúng ta thường nghĩ đến một trong hai kiểu: nơi trú ẩn theo phong cách ngày tận thế, hoặc những người sống trong các đường hầm của thành phố dưới lòng đất. Coober Pedy lại chẳng thuộc kiểu nào trong số đó, nói đúng hơn, thị trấn ngầm này tồn tại đơn giản là do yếu tố môi trường không cho phép nó có thể tồn tại trên mặt đất.

Thị trấn Coober Pedy ban đầu được đặt tên theo tên nhà thám hiểm người Châu Âu John McDouall Stuart, người đầu tiên đặt chân đến vùng đất này năm 1858. Sau đó đến năm 1920, được đổi tên thành “Coober Pedy”, theo ngôn ngữ của những người thổ dân địa phương có nghĩa là “cái hố của người da trắng”.

Nằm ở vị trí địa lý có khí hậu sa mạc khắc nghiệt, Coober Pedy có cái nóng khủng khiếp lên tới mức trên 50 độ C, cảnh quan chẳng khác nào trên bề mặt Mặt Trăng với nhiều “hố tử thần” sâu hoắm tối đen, những cơn bão bụi theo mùa và sự khan hiếm nguồn nước không cho phép bất kỳ sinh vật nào tồn tại được lâu. Đó chính là những yếu tố khiến người dân xây dựng thị trấn Opal Coober Pedy. 

Nhìn thoáng qua, hẳn ai cũng nghĩ thị trấn này rất vắng vẻ, hoang tàn. Một vùng đồng bằng cằn cỗi với vài ngôi nhà thưa thớt cách nhau xa cả vài chục mét và những miệng hố “tử thần” rộng, sâu hoắm, tối đen tưởng như bước vào đó là “một đi không trở lại”. Nhưng không ngờ nó lại là những cửa ngõ dẫn đến một thế giới do chính con người tạo ta, một thế giới ngầm hoàn toàn khác. Thị trấn này được mệnh danh là “thủ đô opal” (đá ngọc mắt mèo) của thế giới do sản lượng lớn opal được khai thác ở đây. Được biết, đá ngọc mắt mèo là một khoáng vật quý hiếm hơn cả hồng ngọc và kim cương rất được ưa chuộng dùng ở các đền đài, cung điện. Ngày nay, opal được xem là một món hàng trang sức có giá trị cao.

Theo nhiều nghiên cứu, khoảng 150 triệu năm trước, Coober Pedy nằm dưới đại dương, khi nước mặt đất bị đẩy lên cao, nước biển rút làm các khoáng chất silica cát chảy vào khe nứt đá. Trải qua hàng chục triệu năm, chúng chuyển thành các loại đá quý nhiều màu. Sau đó, những người tìm vàng phát hiện ra trữ lượng lớn ngọc mắt mèo thì nơi đây bắt đầu nổi tiếng và thế là thị trấn Coober Pedy ra đời. Cư dân nhiều nơi đổ xô đến đây khai thác với mong muốn tìm đá mắt mèo và đổi đời.

Những người khai thác đá mắt mèo buộc phải đào những hang đá để ở tiện cho công việc, từ đó tạo ra vô số những hố rỗng trong lòng đất. Chẳng mấy chốc, thị trấn trở thành nơi cung cấp loại đá opal lớn trên thế giới. Thời kỳ hoàng kim vào những năm 70-80, thị trấn là nhà của hơn 1.000 thợ mỏ. Thế nhưng, điều kiện thời tiết ở đây quá khắc nghiệt, nhiệt độ mùa hè thường trên ngưỡng 50 độ C, nhưng ban đêm có thể giảm xuống dưới 0 độ C.

Để chống đỡ với sức nóng như chảo lửa ở phía trên, những người đến khai thác đá mắt mèo đã nảy ra ý tưởng xây dựng những ngôi nhà trong hầm từ những hố rỗng, vừa tiện việc đào bới tìm kiếm đá quý, vừa chống lại nắng nóng gay gắt. Theo thời gian, công việc tìm kiếm ngày càng trở nên quy mô hơn. Họ tiếp tục mở rộng diện tích tìm kiếm và nhiều ngôi nhà lớn được xây dựng. Dần dần, những ngôi nhà xây dựng theo dạng hầm trú ẩn tạm thời. Lâu dần họ định cư, sinh con đẻ cái và tạo lập hẳn một khu dân cư nhộn nhịp dưới lòng đất. Hiện tại, Coober Pedy có 1.500 ngôi nhà trong lòng đất – nơi sinh sống của khoảng 3.500 người đến từ 50 sắc tộc khác nhau như: Sri Lanka, Philippines, Hy Lạp, Argentina và Anh Quốc. 

Nếu nhìn từ bên ngoài, Coober Pedy như hang động với lối vào bí hiểm, thế nhưng du khách sẽ hoàn toàn bất ngờ khi bước vào bên trong. Dù không có ánh sáng mặt trời nhưng đèn điện luôn được thắp sáng. Mỗi ngôi nhà đều có hệ thống điện và hệ thống thông gió riêng, cho phép người dân duy trì cư trú lâu dài. Đặc biệt hơn cả, những ngôi nhà tuyệt đẹp trong lòng đất này có lối đi vào nhà liền kề với phố bên ngoài. Vật liệu chính bên trong các ngôi nhà là đá sa thạch bởi nó dễ khai thác, có tính ổn định và đem lại sự vững chắc cho ngôi nhà. Không chỉ vậy, màu sắc tuyệt đẹp của đá sa thạch không chỉ mang lại sự sang trọng mà còn tôn thêm vẻ ấm áp, thân thiện, đối lập với cái nóng khắc nghiệt của thời tiết bên ngoài vùng sa mạc. Ánh sáng tự nhiên chiếu vào khu vực nhà bếp, phòng sinh hoạt qua một trục thông ánh sáng lớn hơn. Phòng ngủ thì được đẩy lui, nằm phía sau cùng của ngôi nhà để giữ được sự yên tĩnh tuyệt đối.

Mặc dù sống dưới lòng đất nhưng đó không phải là lý do hạn chế trí tưởng tượng kỳ diệu của người dân Coober Pedy. Họ chạm khắc vô số những hình ảnh tuyệt đẹp, kỳ lạ song vô cùng tinh tế ở khắp nơi bên trong “hang động”. Các căn phòng được bài trí khá tiện nghi, không khác gì trên mặt đất với giường ngủ sạch sẽ, tủ quần áo, tivi, bếp nấu. Việc cung cấp nước cho thị trấn đến từ một nguồn dẫn ngầm dài 24km về phía Bắc của thị trấn.

Không những thế, Coober Pedy còn có các công trình ngầm hiện đại và đầy đủ tiện nghi dưới lòng đất như: nhà thờ, nhà hàng, khách sạn quán bar, phòng trưng bày nghệ thuật, khu vui chơi và nhiều thứ khác để sống cuộc sống đầy đủ, tiện nghi… ở độ sâu hơn 10m dưới đất.

Hơn nữa, dù nằm sâu dưới lòng đất nhưng ở đây không hề bí bách bởi bao quanh thị trấn này là hàng trăm khối hình trụ trục thông gió của căn nhà dưới lòng đất – được gọi là “dugouts”. Nhiều ngôi nhà dưới lòng đất tại đây rất rộng lớn. Điển hình là nhà của ông Rod Wells cư dân nơi đây thậm chí còn có một hồ bơi trong lòng đất, và một thẩm mỹ viện cho vợ của ông ta. Du khách thậm chí còn có thể cắm trại trong một khu mỏ hoang nữa.

Bên trên mặt đất chỉ có thể nhìn thấy một số ống thông hơi, ống khói nhấp nhô từ các căn nhà ngầm. Trạm cung cấp nhiên liệu hoặc một vài cửa hàng công cộng là những công trình còn nằm trên mặt đất để phục vụ cho các khách du lịch và người đi đường. Đặc biệt, ở đây còn có cả một bảo tàng nghệ thuật ngầm mang tên “Old Time Mine” từng là hang đá cổ, bên trong có rất nhiều tầng opal được lưu giữ lại, phản ánh một giai đoạn lịch sử của Coober Pedy.

Không chỉ là nơi người dân trú ẩn để tránh khỏi cái nóng đến nứt da thịt, Coober Pedy giờ đây đã phát triển thành một trong những địa danh du lịch độc đáo nhất. Trong thập niên 1980, Umberto Colo, một cư dân của Coober Pedy, đã nhận thấy tiềm năng du lịch của cuộc sống ngầm nơi đây. Kể từ đó nhiều nhà trọ, ký túc xá, khách sạn, nhà hàng dịch vụ hiện đại tại thị trấn dưới lòng đất ở Úc ra đời phục vụ khách du lịch.

Khung cảnh khô cằn, ảm đạm trên mặt đất xung quanh Coober Pedy cũng như thị trấn ngầm dưới lòng đất thú vị đã thu hút giới làm phim Hollywood. Nhiều bộ phim khoa học viễn tưởng về ngày tận thế lấy bối cảnh ở thị trấn này đã góp phần giúp Coober Pedy trở nên nổi tiếng hơn với khách du lịch.

Nếu có dịp du lịch Úc, du khách hãy dành thời gian ghé thăm thị trấn Coober Pedy độc đáo nhé! Chúc du khách có một chuyến đi vui vẻ và đầy thú vị!