Phong tục hôn dưới cây tầm gửi: Truyền thống xưa và ý nghĩa tình yêu trong đêm Giáng sinh

Mùa Giáng sinh, khi khắp nơi tràn ngập không khí lễ hội và những người yêu thương quây quần bên nhau, có một phong tục đặc biệt khiến người ta nhớ mãi: hôn dưới cây tầm gửi. Nhưng đằng sau nụ hôn ngọt ngào ấy là một truyền thống lâu đời với nhiều câu chuyện thú vị. Cây tầm gửi, với sức sống bền bỉ và biểu tượng của sự đoàn kết, đã trở thành một phần không thể thiếu trong đêm Giáng sinh.

Mỗi mùa Giáng sinh, khi không khí lạnh lẽo bao trùm các thành phố phương Tây, những ngọn đèn rực rỡ bắt đầu chiếu sáng khắp các ngã đường và không gian công cộng, hình ảnh những cặp đôi trao nhau những nụ hôn dưới nhánh cây tầm gửi (Mistletoe) lại xuất hiện một cách tự nhiên và đầy lãng mạn. Từ những bộ phim Giáng sinh nổi tiếng đến các hoạt động lễ hội ở các thành phố, cây tầm gửi đã trở thành biểu tượng không thể thiếu trong các bữa tiệc và hoạt động mùa lễ hội. Hình ảnh này không chỉ mang tính chất lãng mạn, mà còn là một phần của một truyền thống lâu đời, phản ánh sự giao thoa giữa tín ngưỡng cổ xưa, văn hóa dân gian và đời sống hiện đại.

Cây tầm gửi là một loài ký sinh mọc trên thân cây khác, đặc biệt có thể sống và phát triển dù trong điều kiện khắc nghiệt của mùa đông. Với lá xanh quanh năm và quả nhỏ, trắng muốt, cây tầm gửi đã được coi là một biểu tượng thiêng liêng từ thời cổ đại.

Theo các truyền thuyết Bắc Âu, một trong những câu chuyện nổi tiếng nhất về cây tầm gửi là câu chuyện liên quan đến thần Balder, con trai của nữ thần Frigga – nữ thần của tình yêu và sự bảo vệ. Trong truyền thuyết, thần Loki, kẻ luôn gây rối trong các câu chuyện thần thoại Bắc Âu, đã hại chết Balder bằng mũi tên được làm từ cây tầm gửi. Khi nữ thần Frigga khóc vì mất con trai, nước mắt của bà rơi xuống và biến quả tầm gửi từ đỏ thành trắng, đồng thời hồi sinh Balder.

Với niềm vui và sự cảm kích trước sự hồi sinh của con trai, nữ thần Frigga đã ban phước cho cây tầm gửi. Bà ra lệnh rằng bất kỳ ai đứng dưới nhánh cây tầm gửi sẽ nhận được một nụ hôn, như một lời chúc cho tình yêu và hòa bình. Đây là một trong những lý do tại sao cây tầm gửi lại trở thành biểu tượng của tình yêu, sự bảo vệ và hòa hợp trong nhiều nền văn hóa. Ở các nền văn hóa cổ đại khác, tầm gửi cũng mang trong mình những ý nghĩa tương tự. Người Celtic (Druids) coi tầm gửi là biểu tượng của sự sống và bất tử, vì cây vẫn tươi tốt trong mùa đông lạnh giá, khi mà mọi loài cây khác đều héo úa. Họ sử dụng tầm gửi trong các nghi lễ chữa bệnh và hòa giải, đặc biệt là khi kẻ thù gặp nhau dưới nhánh tầm gửi, họ sẽ ngừng chiến đấu và tìm đến sự hòa bình. Người La Mã và Hy Lạp cũng coi cây tầm gửi là một biểu tượng của tình yêu và sinh sôi, thể hiện qua các nghi lễ hôn nhân và sự sinh trưởng.

Khi Kitô giáo lan rộng ở phương Tây, phong tục sử dụng tầm gửi trong các nghi lễ tình yêu đã dần dần được hòa nhập vào mùa lễ Giáng sinh, như một phần của các hoạt động mang tính chất lễ hội. Tục lệ hôn dưới cây tầm gửi bắt đầu được ghi nhận vào thế kỷ XVIII tại Anh. Ban đầu, phong tục này được thực hiện trong các gia đình thuộc tầng lớp lao động, và dần dần lan rộng ra thành một phần quan trọng trong các buổi tiệc Giáng sinh của giới quý tộc thời Victoria. Mỗi năm, trong những buổi tiệc, một nhánh tầm gửi sẽ được treo ở vị trí trang trọng trong phòng khách, nơi mọi người có thể dễ dàng nhìn thấy. Tại đây, các cặp đôi nam nữ sẽ đứng dưới cây tầm gửi và trao cho nhau những nụ hôn, như một lời chúc cho tình yêu bền lâu và một năm mới đầy may mắn.

Theo phong tục, trong một số khu vực, mỗi quả mọng trên nhánh cây tầm gửi lại tượng trưng cho một nụ hôn. Sau mỗi lần trao nụ hôn, người đàn ông sẽ được phép hái một quả tầm gửi từ nhánh cây. Khi tất cả quả đã bị hái hết, cũng là lúc đặc quyền trao nụ hôn dưới tầm gửi kết thúc. Điều này tạo nên một không khí đầy lãng mạn nhưng cũng không thiếu phần vui nhộn và hài hước. Tuy nhiên, trong xã hội cổ đại, nếu một phụ nữ từ chối nụ hôn dưới tầm gửi, điều này có thể được xem là điềm không may mắn đối với chuyện tình cảm của cô ấy. Phong tục này không chỉ phản ánh những quy tắc giao tiếp nam nữ trong xã hội lúc bấy giờ mà còn phản ánh sự mong muốn tìm kiếm tình yêu, sự hòa bình và sự đoàn kết trong mùa lễ hội.

Tuy nhiên, qua thời gian, ý nghĩa và cách thức thực hiện phong tục hôn dưới cây tầm gửi đã có sự thay đổi lớn. Trong xã hội hiện đại, nụ hôn dưới cây tầm gửi không còn là một nghi thức bắt buộc hay có tính chất tượng trưng cho quy tắc xã hội cứng nhắc. Ngày nay, nó được diễn giải như một hành động tự nguyện, vui vẻ và mang tính biểu tượng hơn. Nó trở thành một phần không thể thiếu trong không khí lễ hội mùa Giáng sinh, đặc biệt tại các thành phố lớn, nơi mà đèn lấp lánh và các hoạt động vui nhộn đã tạo nên một không gian tràn ngập tình yêu và sự hy vọng.

Trong vài thập niên qua, phong tục hôn dưới cây tầm gửi đã không còn chỉ diễn ra trong các gia đình hay các buổi tiệc riêng tư. Thay vào đó, nhiều thành phố trên thế giới đã đưa biểu tượng này vào các hoạt động công cộng, biến nó thành một điểm nhấn đặc sắc của mùa lễ hội. Ở Anh, Mỹ, và Canada, du khách có thể dễ dàng bắt gặp các tác phẩm nghệ thuật sắp đặt là tầm gửi khổng lồ, được treo tại các quảng trường trung tâm, khu mua sắm hoặc chợ Giáng sinh. Những quả cầu tầm gửi khổng lồ này trở thành điểm thu hút không chỉ cho người dân địa phương mà còn là những địa điểm check-in lý tưởng cho khách quốc tế.

Tại Tenbury Wells, một thị trấn nhỏ thuộc hạt Worcestershire của Anh, Lễ hội Tầm gửi diễn ra vào đầu tháng 12 hàng năm, thu hút hàng nghìn khách tham gia. Nơi đây được mệnh danh là “Thủ đô tầm gửi của Anh”. Lễ hội Tầm gửi Tenbury không chỉ có các hoạt động như diễu hành Giáng sinh, tôn vinh “Mistletoe Queen” (Nữ hoàng Tầm gửi) mà còn tổ chức chợ Giáng sinh, nơi du khách có thể tham gia vào các trò chơi và tìm hiểu về truyền thống tầm gửi. Đây là dịp để mọi người không chỉ thưởng thức không khí lễ hội mà còn ghi nhớ và cảm nhận sâu sắc ý nghĩa của cây tầm gửi trong văn hóa Anh.

Không chỉ dừng lại ở đó, tại Washington D.C, thủ đô của Mỹ, một công trình nghệ thuật sắp đặt mang tên “National Mistletoe” đã được triển lãm trong khu trung tâm thủ đô vào mùa Giáng sinh. Đây là một quả cầu tầm gửi khổng lồ nặng tới 272kg, treo ở độ cao 9m. Vào ngày 13/12 hàng năm, một sự kiện đặc biệt được tổ chức, khi 1.435 cặp đôi cùng trao nhau nụ hôn dưới tầm gửi, tạo nên một khoảnh khắc đáng nhớ, phá vỡ kỷ lục trước đó là 480 cặp đã hôn nhau tại St. Louis, bang Missouri vào năm 2019. Sự kiện này không chỉ là một hoạt động vui nhộn mà còn là một biểu tượng của tình yêu và sự đoàn kết trong mùa lễ hội.

Với sự thịnh hành của văn hóa đại chúng, hình ảnh nụ hôn dưới cây tầm gửi đã trở thành một biểu tượng đặc trưng của mùa Giáng sinh. Những bộ phim Hollywood như Love Actually hay When Harry Met Sally đã đưa hình ảnh này vào những cảnh quay cao trào, gắn liền với sự đoàn viên và hòa giải. Những khoảnh khắc này không chỉ gợi lên cảm xúc mạnh mẽ mà còn làm cho người xem cảm nhận được giá trị của tình yêu trong mỗi mùa Giáng sinh. Trên mạng xã hội, các video ghi lại những khoảnh khắc lãng mạn dưới cây tầm gửi tại các khu chợ Giáng sinh, quảng trường trung tâm hay khu mua sắm mùa lễ tiếp tục được chia sẻ và lan truyền, thu hút sự chú ý của hàng triệu người xem.

Với khách du lịch quốc tế, việc dừng lại dưới nhánh tầm gửi giữa một thành phố rực rỡ ánh đèn Noel không chỉ là một hành động đơn thuần, mà còn là cách để họ trải nghiệm và ghi nhớ tinh thần lễ hội của điểm đến đó. Nụ hôn dưới tầm gửi giờ đây đã trở thành một phần không thể thiếu của không khí mùa Giáng sinh, là một trong những khoảnh khắc đẹp nhất trong chuyến du lịch Châu Âu của bất kỳ ai trong dịp lễ hội