Truyền thuyết rùng rợn về cương thi trong văn hóa dân gian Trung Hoa

Trong văn hóa dân gian Trung Hoa có nhiều giai thoại rùng rợn, ly kỳ về cương thi. Người Trung Quốc quan niệm một người trải qua cái chết thảm khốc, không được mai táng, chôn một thời gian dài mà không thối rữa có thể sẽ biến thành cương thi, quay trở lại ám ảnh người sống.

Theo truyền thuyết, cương thi còn được gọi là “di linh” (linh hồn di động), có nguồn gốc ở Tương Tây, Trung Quốc. Đó những người qua đời mang nỗi oán hận lớn nên sau khi bị yểm bùa sẽ biến thành cương thi.

Một giai thoại được ghi chép vào thời nhà Thanh khiến nhiều người rùng mình. Cụ thể, bối cảnh câu chuyện xảy ra ở một ngôi làng nhỏ ở Tương Tây. Khi ấy, một người chuyên đi đào mộ bị trúng độc do tiếp xúc với tử thi. Người này đã được cứu sống nhưng do làm những hành động sai trái nên bị dân làng đánh đuổi ra sau núi. Vài ngày sau, người chuyên đi đào mộ trên quay trở làng xin được giúp đỡ. Thấy vậy, dân làng lại đánh cho hắn một trận rồi trói vào một cái cây dẫn đến tử vong. Khi dân làng định đem xác chôn cất hắn thì kinh ngạc phát hiện xác chết không còn ở chỗ cái cây nữa. Không ai ngờ được rằng, người chuyên đi đào mộ trên chết khi lòng mang đầy oán hận nên đã biến thành cương thi. Sau khi “sống lại”, cương thi trên quay trở lại ngôi làng và hút máu, giết chết dân làng. Một số người bị cương thi cắn cũng biến thành cương thi hút máu người rùng rợn.

Cương thi được biết đến như một xác chết biết đi, cũng giống như ma cà rồng hay zombie ở phương Tây. Những câu chuyện bí ẩn về cương thi được ghi chép lại nhiều nhất là vào triều đại nhà Thanh. Chính vì vậy, cương thi thường được miêu tả là mặc trang phục triều Thanh và xuất hiện vào buổi tối.

Theo như truyền thuyết, ban ngày thì cương thi nằm trong quan tài hoặc ẩn nấp tại những nơi tối tăm như hang động. Cương thi thường xuất hiện vào lúc trời tối, khuya hay đêm trăng tròn, đi lại lang thang với hai cánh tay duỗi thẳng về phía trước vì khi đó âm thịnh dương suy và ánh trăng sẽ giúp cương thi trở nên mạnh hơn nữa. Nó giết chết mọi sinh vật sống để hấp thụ khí (cái cốt lõi tạo nên sự sống).

Lý giải về hiện tượng này, học giả Kỷ Hiểu Lam đời nhà Thanh đã viết trong cuốn sách Duyệt vi thảo đường bút ký của mình rằng các nguyên nhân một xác chết hồi sinh có thể xếp vào 2 nhóm: Một là những người mới chết trở về với cõi dương; hai là những xác chết lâu ngày không phân hủy. Có thể do thành phần hóa học trong đất của bãi tha ma không phù hợp cho các sinh vật sống, vì thế không có vi khuẩn để giúp phân hủy xác chết. Tóc và móng của tử thi vẫn tiếp tục phát triển cho thấy không có dấu hiệu rõ ràng của quá trình phân hủy. Theo thời gian, nếu không được xử lý, xác chết sẽ hóa thành một cương thi. Hoặc một người bị một cương thi làm bị thương và bị nhiễm “chất độc cương thi”, dần dần theo thời gian thay đổi thành một cương thi…

Còn theo học giả Viên Mai đời nhà Thanh trong cuốn sách Tử bất ngữ của mình đã viết rằng: “Hồn của một người vốn dĩ tốt nhưng phách của họ là ác, hồn thì khôn ngoan nhưng phách thì dốt nát”. Phần hồn rời khỏi xác thịt sau khi chết nhưng phách vẫn còn lại và giành quyền kiểm soát thân thể, khi đó người chết sẽ trở thành cương thi.

Ngoài ra theo quan điểm của dân gian thì người do chết oan hoặc không được chôn cất, kể cả sau khi đám tang đã được cử hành. Xác chết sẽ hồi sinh sau khi bị sét đánh hoặc bị một con mèo nhảy qua quan tài hay nếu người chết mang theo oán hận thì oán khí sẽ tích tụ tại cổ họng, không có cách nào tiêu tán, vì thế mà biến thành cương thi.

Tương truyền thuở trời đất còn hỗn mang, có 4 cương thi được coi là thủy tổ, tên gọi Thiên địa cương tổ, trong đó, Hạn Bạt là nhân vật được biết đến nhiều nhất. Ba cương thi thủy tổ còn là Doanh Câu, Hậu Khanh và Tương Thần.

Hiện nay, có giả thiết cho rằng đa số trường hợp cương thi không phải là xác chết thật mà là người sống giả chết. Theo đó, pháp sư đã chuẩn bị một loại thuốc để làm cho nạn nhân bị chết giả, xong trộn vào thức ăn, khi thuốc ngấm thì tim của nạn nhân đập chậm không nghe thấy, huyết áp hạ thấp, hơi thở rất yếu, tứ chi cứng đờ. Khi đó mọi người tưởng nạn nhân đã chết nên sẽ mang đi chôn. Vì đã có chuẩn bị trước, nên quan tài và mộ được thông hơi tối thiểu để nạn nhân không chết thật.

Khi mọi việc xong xuôi, không ai chú ý, pháp sư sẽ đào mộ đưa nạn nhân lên rồi lấy thuốc giải để cứu sống. Lúc đó nạn nhân bị thôi miên, không còn biết mình là ai, chỉ nghe theo lời dạy bảo của pháp sư. Người ta cho rằng vì ngày xưa, quan binh kiểm soát gắt gao nên những kẻ buôn bán hàng cấm phải tìm cách giấu hàng trong xác chết, lợi dụng cương thi để che mắt mọi người.

Cương thi nhận dạng con người qua hơi thở nên chỉ cần nạn nhân thở nhẹ, chúng cũng phát hiện được, lao tới tấn công và hút hết khí. Để tránh bị cương thi làm hại, trong dân gian lan truyền một số biện pháp. Đơn giản là rải những đồng xu vàng trên nền nhà. Cương thi bị kim loại làm chói mắt sẽ ngừng nhảy để đếm những đồng xu này, giúp con người thoát khỏi chúng. Tuy nhiên, đây là giải pháp khá đắt tiền.

Một cách dễ và hiệu quả hơn là nín thở, bí mật tiếp cận rồi dán một lá bùa của các đạo sĩ lên trán cương thi, chúng sẽ không thể nhảy xa. Ngoài ra, cũng có thể dùng máu chó mực hay nước tiểu của đồng nam để xua đuổi chúng. Quan trọng là khi giáp mặt với cương thi, mọi người có đủ bình tĩnh tìm cách thoát khỏi chúng hay không.

Hữu hiệu nhất để tránh cương thi là không đi đường vào đêm khuya. Thực tế, cương thi hoàn toàn có thể là một ẩn dụ nhằm cảnh báo mọi người về những hành động tội ác thường xảy ra trong bóng đêm ở những con đường thiếu ánh đèn và đường nông thôn.

Những câu chuyện về cương thi đều rất thần bí. Vì chưa có bằng chứng xác thực giả thiết trên nên đến nay, thực hư về cương thi vẫn là bí ẩn chưa có lời giải.

Nền văn hóa dân gian Trung Hoa còn có rất nhiều điều thú vị. Nếu có dịp du lịch Trung Quốc, du khách hãy dành thời gian tìm hiểu thêm về nền văn hóa này để hành trình khám phá của du khách trở nên có ý nghĩa hơn nhé! Chúc các du khách vui vẻ!