20 điều “chưa chắc đã hay” ở Nhật Bản

Nhắc đến Nhật Bản, người ta nghĩ đến gì? Một quốc gia hình mẫu văn hóa phương Đông, là tấm gương hồi phục kinh tế thần kỳ, từ một đống hoang tàn vươn lên làm cường quốc kinh tế, luôn ở top đầu bảng xếp hạng những nước giàu nhất thế giới. Nhật Bản trong mắt người ta như một chốn thần tiên ai cũng mong được với tới. Tuy vậy, chính ở đất nước này cũng có khá nhiều điều khiến mọi người thấy khó chịu.

1 – Cuộc sống áp lực, đắt đỏ, lắm quy tắc

Nhật Bản là quốc gia có áp lực công việc rất lớn, nên chỉ số hạnh phúc của người Nhật rất thấp và tỷ lệ tự tử vì công việc của Nhật là rất cao. Do vậy, trên núi Fuji ở Nhật Bản có khu rừng gọi là khu rừng tự sát. Có rất nhiều người vào đó đề tự sát. Hoặc hình thức đơn giản là treo cổ tự tử ở nhà. Và ở Nhật Bản có một nghề rất bận rộn đó là nghề dọn xác.

Mỗi lần có vụ tử tử bằng tàu là một lần hàng trăm, nghìn người bị trễ. Người thân của những người tự tử phải đền khoản tiền đến cả tỉ đồng cho mọi thiệt hại mà người tự tử gây ra. Nếu như ở Việt Nam, việc quay phim chụp ảnh nơi công cộng gần như là thoải mái, thì ở Nhật Bản, mọi việc làm liên quan đến người khác khi chưa được phép đều bị cấm. Đơn cử như việc chụp ảnh, mọi bức ảnh quay phim chụp ai đó đều phải được sự đồng ý của họ. Trên tivi, mọi phóng sự đều phải làm mờ mặt người dân xung quanh.

Chuyển nhà và dọn là một điều mà mọi người đều không thích. Ở Nhật Bản, điều đó còn khủng khiếp hơn. Người ta phải đi thuê được nhà mới, thông qua các công ty bất động sản. Nhà càng gần ga, gần trung tâm thì càng đắt. Khi vào nhà sẽ mất một khoản phí gọi là tiền lễ rất cao (khoảng từ 30.000.000 đến 60.000.000 VND), chưa kể tiền nhà. Đồ ở nhà cũ nếu không dùng tới sẽ phải mua túi rác đặc biệt để đóng lại thì công ty chuyển rác mới đổ cho. Với nhà diện tích nhỏ thì không được ở quá 2 người lớn…

2 – Nhà ở chật hẹp

Nếu du khách thích chỗ ở rộng rãi, Nhật Bản có thể không phải là nơi tốt nhất cho du khách. Ở một đất nước mà không gian bị hạn chế, những ngôi nhà và căn hộ được thiết kế để chiếm tiết kiệm không gian nhất có thể. Theo thời gian, điều này có thể khiến cư dân cảm thấy chật chội và ngột ngạt ngay trong chính ngôi nhà của mình.

3 – Phải giữ yên tĩnh ngay cả khi ở nhà

Ở Nhật Bản, người dân thường sử dụng vật liệu rất nhẹ khi xây nhà, tường rất mỏng nên có thể nghe thấy tiếng hàng xóm rất rõ. Đây là lý do tại sao người ta không chỉ phải giữ yên lặng khi tham gia các phương tiện giao thông công cộng và những nơi công cộng mà còn cả ở nhà. Một blogger từng tiết lộ trên kênh YouTube rằng người hàng xóm đã phàn nàn về anh với chủ nhà, chỉ vì anh đóng cửa tủ quá to.

4 – Giải quyết xung đột bằng cách trao đổi cá nhân là điều không thể

Ở trường hợp đầu, có thể chúng ta sẽ thắc mắc rằng tại sao người hàng xóm không tới nhà người đóng cửa tủ gây tiếng động và yêu cầu họ nhẹ nhàng hơn? Vấn đề là, ở Nhật Bản, người ta không giải quyết xung đột trực tiếp như vậy. Một người đàn ông Anh sống ở Nhật Bản đã mô tả cách đối phó với hàng xóm tại Nhật: bạn không thể phàn nàn trực tiếp mà phải viết một lá thư cho chủ nhà. Chủ nhà sau đó sẽ dán thông báo rằng một số người đang phàn nàn về tiếng ồn, vì vậy, những người đang gây ra tiếng ồn nên dừng lại.

5 – Xe quảng cáo bằng âm thanh chạy trên đường phố

Bất chấp các quy định nghiêm ngặt về việc giữ im lặng, ở Nhật Bản có rất nhiều kiểu quảng cáo bằng âm thanh – cả cố định và di chuyển, ví dụ như xe tải có loa trên nóc. Họ lái xe khắp các con phố và quảng bá đủ thứ: dịch vụ sửa chữa, bán bánh và các đảng phái chính trị… Nhiều người bản địa tỏ ra rất khó chịu với những chiếc xe lưu động, khiến họ mất ngủ vào sáng Chủ nhật – ngày duy nhất mà họ có được giấc ngủ ngon. Bất chấp mọi phàn nàn, cảnh sát rất khoan dung khi xử lý những chiếc xe này.

6 – Không có hệ thống sưởi trung tâm

Động đất khiến cho các ngôi nhà thường xuyên bị hư hại, do đó, việc đầu tư các hệ thống sưởi trung tâm được cho là đắt đỏ và quá tốn kém. Thay vì thế, người Nhật sử dụng máy sưởi và chăn ấm cùng cả những chiếc bàn Kotatsu nổi tiếng. Những người bản xứ cảm thấy hoàn toàn ổn với tình trạng này.

7 – Căng thẳng trong công việc dẫn đến nhậu nhẹt quá nhiều

Ngoài những vấn đề sức khỏe bình thường mà căng thẳng trong công việc có thể mang lại, sự mất cân bằng giữa công việc và cuộc sống ở Nhật Bản khiến nhiều nhân viên đi thẳng từ văn phòng đến quán bar. Không có gì lạ khi người lao động tiêu xài hoang phí gần như vào mọi đêm trong tuần.

8 – Sự bất bình đẳng giới tính khủng khiếp

Nhật Bản không phải là một quốc gia nơi cả nam và nữ bình quyền. Số liệu năm 2013 cho thấy xứ sở mặt trời mọc đứng vị trí thứ 105 trong bảng xếp hạng báo cáo về khoảng cách giới toàn cầu. Chỉ có 7% những vị trí cao cấp là do sếp nữ người Nhật đảm trách. Tại quốc gia này, đàn ông làm việc nước, đàn bà đảm việc nhà.

Sự xuống cấp đạo đức của một bộ phận nam giới Nhật Bản cũng góp phần làm gia tăng tỷ lệ phụ nữ dấn thân vào ngành mại dâm ở “xứ Phù Tang”. Cơ hội việc làm bấp bênh, đãi ngộ không công bằng, các cô gái chọn cách kinh doanh “vốn tự có”, kể cả những cô nữ sinh nhỏ tuổi, thông qua nhiều hình thức hẹn hò biến tướng, trong đó có Joshi-kosei osanpo – Hẹn hò đi dạo.

Với khoảng vài chục nghìn Yên, một gã đàn ông sẽ có 30 phút – 1 tiếng ngồi “tâm sự” với các cô gái nhỏ, rồi tùy vào thái độ của cô gái, buổi hẹn hò sẽ có điểm đến là về nhà hay các khách sạn tình yêu. Dịch vụ phát triển đến nỗi nhiều ngã tư còn có các cô gái trẻ đứng phát tờ rơi tự quảng cáo bản thân giữa thanh thiên bạch nhật.

Thông thường khi kết hôn, các cô gái Nhật, dù hừng hực khí thế sự nghiệp vẫn phải chọn cách ở nhà làm chủ gia đình, phục vụ chồng thay vì tiếp tục đi làm như trước. Nếu vẫn cố tình đi làm, người Nhật sẽ coi đó là hành động xúc phạm người chồng và chỉ trích cô gái nặng nề. Thậm chí, họ còn bị người chồng hạn chế kết giao, quan hệ xã giao đến mức tối đa.

9 – Các bà mẹ Gyaru

Phụ nữ trưởng thành đã sinh con, ăn mặc hở hang, gắn mi giả, để móng tay dài và làm những kiểu tóc kỳ quặc được gọi là Gyaru. Những bà mẹ này thường bị chỉ trích vì lôi kéo con cái của họ tham gia vào các hoạt động kỳ quặc, khiến những đứa trẻ dần hiểu sai về vẻ đẹp thực sự – như cách mà đa phần người Nhật nhìn nhận.

10 – Các “thợ săn Gaijin”

Trong khi việc kết bạn với người Nhật thường là khó khăn, một nhóm người Nhật Bản, được gọi là “các thợ săn Gaijin” vô cùng thân thiện, dễ kết bạn với người nước ngoài. Họ thậm chí khoe khoang điều này với bạn bè và thường sử dụng người nước ngoài làm giáo viên để học ngoại ngữ miễn phí.

Một nữ blogger Canada kể: “Những người bạn đầu tiên của tôi ở Nhật Bản là một nhóm thợ săn Gaijin. Họ rất dễ mến, nhưng khi tôi học tiếng Nhật, tôi rất ngạc nhiên khi biết rằng họ gọi tôi là giáo viên miễn phí và thậm chí còn xúc phạm tôi”.

Nhìn chung, chính bản thân xã hội Nhật Bản cũng có thái độ tiêu cực đối với những thợ săn Gaijin. Một số phụ nữ Nhật săn lùng đàn ông nước ngoài để có con lai, đó là lý do tại sao có rất nhiều người mẫu và diễn viên Nhật Bản mang nửa dòng máu Nhật Bản và nửa quốc tịch khác hiện nay.

11 – Người Nhật chia mọi người thành 2 nhóm: Uchi và Soto

Uchi là vòng tròn khép kín bao gồm các thành viên trong gia đình, họ hàng, bạn bè thân thiết và đôi khi là đồng nghiệp mà họ đã làm việc cùng trong nhiều năm. Tất cả những người khác đều là Soto. Hai nhóm này khác nhau đến mức người Nhật thậm chí còn sử dụng các cấu trúc ngữ pháp khác nhau để nói chuyện với họ. Quá trình chuyển đổi từ Uchi sang Soto mất rất nhiều thời gian.

Một số người Nhật Bản tiến bộ cho rằng sự phân nhóm này có hại, trong bối cảnh xã hội có rất nhiều vụ tự tử và phong trào thoát ly xã hội – hay còn gọi là Hikikomoris – rất phát triển.

12 – Hơn 700.000 người sống theo lối Hikikomori

Hikikomoris là những người (thường là trẻ tuổi) chủ động cô lập bản thân khỏi xã hội. Ngày ngày, họ giam mình trong phòng kín, ủ rũ uể oải chẳng thèm ra đường. Cả ngày quanh quẩn chỉ ăn, ngủ, chơi game, lướt mạng, chấm hết. Không tương lai, không nghề nghiệp, chẳng định hướng.

Đáng buồn thay, nhiều Hikikomori chẳng phải là thanh niên bỏ đi, mà ngược lại, còn là những thanh niên ưu tú của đất nước. Nền văn hóa gia đình Nhật Bản đề cao mối quan hệ mẫu tử và sự bao bọc dành cho con cái, cũng bởi vậy, các quý tử cảm thấy không an toàn khi phải đối diện với thực tế khốc liệt, và rồi những kẻ yếu đuối chọn cách ẩn nấp trong 4 bức tường hòng tìm sự chở che.

13 – Những người “tị nạn” tại tiệm net

Rồi lại có một lứa thanh niên khác, nhất là ở Tokyo, không giam mình trong phòng riêng nhưng cũng có một hình thái kìm hãm bản thân khác. Họ là những kẻ “dạt ra quán net”, được gọi chung là các “Internet Refugees”- dân tị nạn quán cafe Internet. Những kẻ dạt nhà này không phải chỉ là thanh niên tuổi đôi mươi, mà thậm chí còn là người trung niên, tuổi đầu 3 đầu 4, tóc đã điểm bạc. Cũng không hẳn họ ngồi lì ở quán net để chơi game, lướt mạng, mà vì lý do khác đáng buồn hơn. Họ coi quán net là nhà trọ. Đúng nghĩa, là nhà trọ.

Các quán cafe Internet 24 giờ ở Nhật Bản có thiết kế từng buồng máy như phòng riêng cho khách sử dụng. Bởi vậy, những người không có đủ khả năng tìm kiếm một chỗ ở đàng hoàng giữa lòng thành phố đắt đỏ phải lấy những căn phòng này làm chỗ ở tạm thời. Những người này, có công có việc, có tiền, chỉ thiếu mỗi nhà cửa mà thôi.

Mỗi buồng chỉ đủ để một người lớn nằm cuộn mình co ro. Tắm rửa thì ra nhà tắm công cộng, nấu ăn, đi vệ sinh trong khuôn viên quán. Tồn tại ở thành phố mà người dân thế giới mơ ước chưa bao giờ là dễ dàng.

14 – Thế hệ thanh niên “ăn cỏ”

Du khách có nghe kể về một lứa thanh niên Nhật được mệnh danh là “động vật ăn cỏ” không? Theo khảo sát năm 2015 của kênh tư vấn hôn nhân O-net, đại bộ phận thanh niên Nhật hiện giờ không hề mặn mà với đời sống tình cảm đôi lứa. Tới gần 75% nam giới chẳng hề có một mảnh tình vắt vai, cho rằng yêu đương thật phiền toái và không thiết thực.

Tại sao lại gọi là lứa “thanh niên ăn cỏ”? Là bởi, chuyện chăn gối của lớp thanh niên này như cỏ úa chiều thu. 21,6 % số lượng người trẻ Nhật chẳng quan tâm tới vấn đề thân mật, gần gũi với người khác giới hay người đồng giới. Rồi gần một nửa số cặp đôi vợ chồng chẳng thèm đụng đến nhau trong hàng chục năm hôn nhân.

15 – Người yêu cũng rất ít khi gặp nhau

Các cặp đôi yêu nhau ở Nhật Bản không gặp nhau mỗi ngày như ở các nơi khác trên thế giới. Họ hoàn toàn cảm thấy bình thường khi gặp nhau chỉ vài lần một tháng. Khi không ở bên nhau, họ không nhắn tin cho nhau, cũng không gửi thiệp hay ảnh cho nhau. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là họ không yêu.

Ngoài ra, ở Nhật Bản, văn hóa tán tỉnh không phát triển. Người Nhật không có truyền thống tặng hoa hay đồ ngọt cho nhau, cũng không thường xuyên khen ngợi nhau… Ngoài ra, những người đang yêu không thể hiện cảm xúc ở nơi công cộng. Điều duy nhất họ có thể làm ở nơi công cộng là nắm tay nhau.

16 – Nhân viên bán hàng quá nhiệt tình

Nhiều người nước ngoài không thích mua sắm ở Nhật Bản vì những người bán hàng khá lạnh lùng, không niềm nở. Trong một trung tâm mua sắm ở Mỹ, khách có thể chỉ cần lấy một bộ quần áo, vào phòng thử đồ, mặc thử, cởi ra và mang về vị trí cũ, và sẽ không ai nói gì với khách.

Tuy nhiên, các nhân viên bán hàng tại Nhật Bản được đào tạo để theo sát từng bước đi của khách hàng, khen/chê khách về cách kết hợp quần áo. Khi một khách hàng đến phòng thử đồ, nhân viên bán hàng sẽ bám sát và hỏi xem họ có cần một kích cỡ khác hay không. Nếu khách hàng quyết định mua thứ gì đó, sau khi trả tiền, họ sẽ được dẫn ra lối ra, nơi nhân viên phụ trách sẽ cúi đầu và nói “Cảm ơn”.

17 – Đi đâu về cũng phải có quà

Ngay cả khi đi du lịch ngắn ngày đến một thị trấn gần đó, người ta cũng phải mang về cho đồng nghiệp và người thân những món quà nhỏ. Nếu không làm việc này, người đó sẽ trở nên kỳ quặc trong mắt người khác. Ở Nhật Bản, thậm chí còn có một câu chuyện cười nói rằng trung bình một người Nhật dành 15 phút để xem các điểm tham quan và 45 phút để lựa chọn các món quà ở điểm tham quan đó về tặng mọi người.

18 – Thiếu thùng rác, nơi bỏ rác

Người Nhật họ hết sức sạch sẽ, luôn phân loại rác rõ ràng, tuy nhiên khi đi trên đường phố Nhật Bản việc tìm được 1 thùng rác lại rất khó khăn. Nhiều người Nhật thường mang theo cặp có những ngăn nhỏ để chứa rác sau khi sử dụng, rồi họ sẽ phân loại ra và đổ rác vào thời gian quy định trong ngày.

19 – “Văn hóa tự tử”

Ở Nhật có một “nền văn hóa” rất đỗi đặc biệt: văn hoá tự tử. Đối tượng tự tử có thể là bất cứ ai, từ những công nhân viên mẫn cán mất việc làm vì công ty thua lỗ, những học sinh chịu áp lực thi cử học hành, bị bắt nạt học đường cho đến những người lấy cái chết làm “món quà” dành cho người thân, bởi khi họ chết, gia đình sẽ được hưởng tiền bảo hiểm.

Theo số liệu được công bố năm 2014, ở Nhật Bản có tới 250.000 người tự tìm đến cái chết. Trung bình, cứ mỗi ngày có đến 70 người tự sát. Có cả cánh rừng chết chóc mang tên “Aokigahara”, nằm dưới chân núi Phú Sĩ là nơi người Nhật tìm đến chấm dứt sinh mạng, có cả những câu lạc bộ tự sát được lập nên để phục vụ những kẻ nghĩ quẩn. Đấy, ở Nhật Bản, nào đâu có phải sướng?

20 – Người già phải chết trong cô độc

Nhật Bản là đất nước có dân số già chiếm tỷ lệ cao cứ 5 người lại có 1 người ngoài 60 tuổi. Nhưng điều đáng nói ở đây là đa số những người già đều không có người thân thích ở bên cạnh, thậm chí có rất nhiều người già đã phải chết trong cô độc. Mỗi năm có hàng ngàn ca người già chết trong cô độc được ghi nhận trên khắp Nhật Bản và hiện tượng này đang ngày càng trở nên phổ biến hơn. Thậm chí ở Nhật Bản còn có các công ty chuyên làm công việc dọn dẹp ngôi nhà của những người già bị chết trong cô đơn.

Dù có những “điều chưa hay”, nhưng Nhật Bản vẫn tồn tại rất nhiều điều đáng yêu thu hút lữ khách trên thế giới ghé thăm và trải nghiệm. Trong chuyến du lịch Nhật Bản sắp tới, du khách hãy khám phá thêm nhiều điều thú vị về quốc gia này nhé!