Nhật Bản được mệnh danh là “xứ sở diệu kỳ”, bởi nơi đây sở hữu nhiều phát minh cực độc lạ và khác biệt hoàn toàn so với nửa còn lại của thế giới. Cả những thứ được chúng ta xem là nhỏ nhặt trong cuộc sống cũng được người Nhật chăm chút đến lạ. Điển hình chính là cây tăm được thiết kế với những khe rãnh nhỏ cực kỳ độc lạ.

Tăm là một công cụ rất tiện lợi. Ngoài việc xỉa răng, chúng còn có thể ứng dụng trong nhiều việc khác không liên quan đến thực phẩm, chẳng hạn như làm sạch những khe nhỏ, khó tiếp cận… Tại Nhật Bản, chúng thường được kèm trong các gói đũa dùng một lần được phân phối tại các cửa hàng tiện lợi cũng như hầu hết các nơi bán hộp cơm Bento.

Một điều mà du khách có thể nhận thấy, đó là những cây tăm của Nhật Bản thường có những rãnh nhỏ ở phần cuối thân tăm. Tăm cao cấp làm thủ công có thể không có rãnh nhưng hầu như tất cả các loại tăm sản xuất hàng loạt sản xuất tại Nhật Bản đều có.

Biết được mục đích sử dụng của chi tiết đó, chắc hẳn du khách sẽ còn bất ngờ hơn. Có rất nhiều nguồn ý kiến cho rằng phần đuôi của thanh tăm được khắc rãnh tròn chỉ để làm tăng thêm tính thẩm mỹ hơn so với tăm bình thường. Thậm chí, nhiều người giải thích rằng khắc rãnh để dễ cầm khi xỉa răng vì khi khắc rãnh phần đuôi tăm sẽ tạo lực để dễ dàng lấy các mảnh vụn bám trên răng. Tất cả những ý kiến đều chỉ ra công dụng của chiếc tăm có rãnh. Lý do mà nhà sản xuất lại khắc rãnh phần đuôi tăm thật ra đều có dụng ý và tiện ích riêng.

Tăm thông thường có bề mặt nhẵn bóng nên dù chúng ta có bẻ phần đầu hay phần đuôi đều khó giúp người xung quanh là tăm đã dùng rồi. Nhưng đối với những tăm có khe rãnh thì sẽ được người dùng bẻ đi sau khi sử dụng xong, nhờ vào đặc điểm này người sau sẽ biết được tăm tre này đã sử dụng, vừa vệ sinh vừa tránh các bệnh lây nhiễm qua tăm.

Với nhiều người, sau khi sử dụng tăm xong, họ sẽ dùng phần đã bẻ để làm một chiếc “đế” để kê cây tăm còn dùng dang dở. Thay vì đặt tăm xuống bàn rất mất vệ sinh, giờ đây phát minh này đã giúp giải quyết triệt để vấn đề đó. Bình luận về chi tiết hay ho này, cư dân mạng bày tỏ sự khâm phục vì óc sáng tạo của người Nhật, kể cả cây tăm bé tí cũng được “hô biến” trở nên thật “xịn sò”. 

Tuy vậy, trên thực tế, mục đích ban đầu của nhà sản xuất không phải như nhiều người Nhật đang sử dụng. Việc tạo rãnh trên tăm ở Nhật Bản có từ khoảng những năm 1950. Các nhà sản xuất vào thời điểm đó bắt đầu với những trục mỏng bằng bạch dương trắng dài gấp đôi chiều dài của những chiếc tăm thành phẩm, cạo mỏng ở cả hai đầu, sau đó cắt chúng ở giữa để làm hai chiếc tăm. Tuy nhiên, phương pháp này thường khiến bề mặt cắt bị sờn và dễ bị tách, dẫn đến tăm bị hỏng. Để giải quyết vấn đề này, họ đã nghĩ đến việc làm nhẵn các đầu bằng máy mài quay tốc độ cao. Tuy nhiên, điều này có một bất lợi là khi ma sát tốc độ cao sẽ khiến tăm bị cháy và chuyển sang màu đen. Các nhà sản xuất lo lắng rằng điều này khiến tăm trông bẩn và không thể bán được. Khi họ đang tìm kiếm giải pháp, một người đã nêu lên ý tưởng là ví những cây tăm giống như “Kokeshi”, một loại búp bê gỗ truyền thống.

Ý tưởng của họ là hiến hình ảnh tiêu cực thành búp bê Kokeshi với cái đầu màu đen. Sử dụng máy mài có bề mặt khía không bằng phẳng, họ đã tạo ra một nguyên mẫu có rãnh và thiết kế đã được chấp nhận. Kể từ đó, các loại tăm này được sử dụng rộng rãi, dẫn đến thiết kế được hầu hết các nhà sản xuất Nhật Bản ưa chuộng cho đến ngày nay.

Thành phố Nagano thuộc Kawauchi, Osaka là nơi nổi tiếng với nghề làm tăm. Đây cũng là nơi bắt nguồn cho sự liên quan giữa những chiếc rãnh trên cây tăm Nhật Bản và búp bê Kokeshi đấy! Nếu có dịp du lịch Nhật Bản, du khách hãy đến khám phá nhé!