Tại Singapore xinh đẹp, Nhà tưởng niệm Tôn Trung Sơn (Sun Yat Sen Nanyang Memorial Hall) là nơi lưu giữ những khoảnh khắc quan trọng trong cuộc đời của bác sĩ Tôn. Đến đây, du khách sẽ được tìm hiểu về sự nghiệp và tầm ảnh hưởng của bác sĩ Tôn Dật Tiên đối với cộng đồng người Hoa trong khu vực.

Nhà tưởng niệm Tôn Trung Sơn (Sun Yat Sen Nanyang Memorial Hall) ở Nam Dương là địa điểm không thể bỏ qua đối với những ai hiếu kỳ về bác sĩ Tôn Trung Sơn và những mối liên hệ của ông với Singapore đầu thế kỷ 20. Đây là một công trình để tưởng nhớ về cuộc đời và thời đại đầy thăng trầm của vị lãnh đạo cách mạng Người Hoa, bác sĩ Tôn Trung Sơn.

Tôn Trung Sơn - nhà cách mạng vĩ đại 

Tôn Trung Sơn là nhà cách mạng vĩ đại, người đóng vai trò quan trọng trong cuộc Cách mạng Tân Hợi (1911), lật đổ triều đại Mãn Thanh và khai sinh ra Trung Hoa Dân Quốc. Ông được người dân yêu mến, tôn kính và xưng ông là quốc phụ.

Tôn Trung Sơn (1866-1925), nguyên danh là Tôn Văn, tự Tải Chi, hiệu Nhật Tân, Dật Tiên. Thời niên thiếu, ông sang Honolulu (quần đảo Ha-oai) ở với người Anh buôn bán kinh doanh, ở bên đó ông theo học các trường tiểu học và trung học của người Âu Châu.

Năm 1883, Tôn Trung Sơn trở về nước, theo học trường Đại học y khoa ở Hương Cảng và trở thành bác sĩ. Trong hoàn cảnh đất nước đang bị đế quốc xâu xé, ông thấy việc cứu nguy cho toàn xã hội quan trọng hơn là trị bệnh cho một vài người, nên ông bỏ nghề y tham gia hoạt động chính trị.

Thời trung học, ông học tại trường Iolani, được dạy dỗ bởi những người Anh theo Anh giáo. Tại đây, ông lần đầu tiếp xúc với Kitô giáo và bị ấn tượng sâu đậm. Ông tham dự Nhà thờ Đạo Tế (được sáng lập bởi Hội Truyền giáo London vào năm 1888) trong khi học Y khoa ở Hồng Kông. Việc ông theo đạo Ki-tô liên hệ tới những lý tưởng cách mạng và nỗ lực cải tiến đất nước.

Năm 1894, ông thành lập Hưng Trung Hội ở Honolulu (Ha-oai) là Hội cách mạng đầu tiên của giai cấp tư sản Trung Quốc đề ra Cương lĩnh: "Đánh đuổi giặc Thát, khôi phục Trung Hoa, sáng lập chính phủ hợp quần". Hội đã thu hút nhiều nhân sĩ và thanh niên Trung Quốc yêu nước tham gia, quyên góp kinh phí, mua sắm vũ khí chuẩn bị các cuộc khởi nghĩa Quảng Châu (1895), Huệ Châu (1898) dự định kết hợp với phong trào phản đế của Nghĩa Hòa Đoàn ở miền Bắc, nhưng đã không thành công, ông lại phải lưu vong ra nước ngoài.

Năm 1905, Tôn Trung Sơn hợp nhất Hưng Trung hội với một số tổ chức cách mạng ở trong nước, lập thành Trung Quốc Đồng minh hội do ông làm Tổng lý. Trên tờ Dân báo, cơ quan ngôn luận của Hội, ông đã đề xướng Chủ nghĩa Tam dân: "Dân tộc độc lập, dân quyền tự do, dân sinh hạnh phúc". Từ đó, phong trào cách mạng tiến mạnh hơn trước.

Từ 1905, Trung Quốc Đồng Minh Hội tổ chức nhiều cuộc binh biến ở các tỉnh miền Nam, nhưng không thành công. Sau này, Hội vận động được binh sĩ ở thành phố Vũ Xương (Hồ Bắc) nổi dậy khởi nghĩa và giành được thắng lợi (mở đầu cách mạng Tân Hợi). Tôn Trung Sơn về nước, được Đại hội đại biểu các tỉnh họp tại Nam Kinh đề cử làm Tổng thống của Chính phủ Trung ương Lâm thời.

Năm 1912, Tôn Trung Sơn nhậm chức tại Nam Kinh và tuyên bố thành lập nước Trung Hoa dân quốc. Ông đã ban bố bản Lâm thời ước pháp (Hiến pháp lâm thời) để làm cơ sở cho việc xây dựng nước Trung Hoa dân quốc. Nhưng chẳng bao lâu sau, mọi thành quả cách mạng lại bị rơi vào tay bọn quân phiệt phản động Viên Thế Khải. Tôn Trung Sơn lại phải trải qua một chặng đường đấu tranh mới đầy gian lao khổ ải. Để lôi kéo bọn quân phiệt Bắc Dương theo cách mạng, ông đã từ chức Tổng thống lâm thời để cho Viên Thế Khải. Viên lên làm Tổng thống chính thức nước Trung Hoa dân quốc, tuy đã buộc vua Thanh là Phổ Nghi thoái vị, nhưng cũng có nhiều hành động phản bội lại phong trào cách mạng, tước bỏ dần những thành quả của cách mạng Tân Hợi. Đồng thời, ông cũng tập hợp các lực lượng cách mạng ở các tỉnh phía Nam chống lại Viên, nhưng bị đàn áp nhanh chóng (lịch sử gọi là Cuộc cách mạng lần thứ hai). Sau thất bại, Tôn Trung Sơn và nhiều đồng chí của mình đã phải sống lưu vong tại Nhật Bản. Người bạn thân thiết của Tôn Trung Sơn là Tống Diệu Như, một thương gia giàu có nhưng rất có cảm tình với Đảng cách mạng, đã hỗ trợ ông rất nhiều trong thời gian hoạt động tại Nhật Bản.

Lúc đó, người con gái lớn của Tống Diệu Như là Tống Ái Linh làm thư ký tiếng Anh cho Tôn Trung Sơn và người con gái thứ hai là Tống Khánh Linh vẫn đang lưu học tại Mỹ. Tống Khánh Linh nhiều lần gặp mặt và rất sùng bái Tôn Trung Sơn, cô mang hy vọng cháy bỏng được theo ông tham gia cách mạng. Khi Tống Ái Linh kết hôn với Tôn Tường Hi và không thể đảm nhận vai trò thư ký tiếng Anh cho Tôn Trung Sơn, Tống Khánh Linh liền chủ động đề xuất đảm nhận công việc này. Kể từ đây tình yêu bền chặt keo sơn giữa hai người đồng chí cùng chung chí hướng đã nảy sinh. Trải qua nhiều khó khăn, cả hai kết hôn vào năm 1915 sau khi Tôn Trung Sơn ly dị người vợ đầu tiên là Lư Mộ Trinh.

Năm 1916, Viên Thế Khải xưng đế bất thành. Tôn Trung Sơn và Tống Khánh Linh từ Nhật Bản trở về Thượng Hải, tiếp tục lãnh đạo cách mạng. Một năm sau đó, ông xuống Quảng Châu đảm nhận chức đại nguyên soái và triển khai “Phong trào hộ pháp”, tuy nhiên đã bị tập đoàn quân phiệt và giới chính khách phản bội, Tôn Trung Sơn phẫn nộ từ chức trở về Thượng Hải.

Năm 1921, ông lại một lần nữa tới Quảng Châu đảm nhận chức đại Tổng thống và triển khai “Phong trào hộ pháp” lần thứ hai. Tuy nhiên, do có chính kiến khác biệt với lãnh tụ quân chính Quảng Châu lúc đó là Trần Quýnh Minh, vì thế Trần Quýnh Minh đã khởi binh và gây ra sự kiện pháo kích vào phủ tổng thống. Sau sự kiện đó, Tôn Trung Sơn bắt đầu xem xét khả năng hợp tác với Đảng Cộng sản.

Trong Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ nhất (1924) của Quốc Dân Đảng Trung Quốc, Tôn Trung Sơn đã tuyên bố thực hiện 3 chính sách lớn “liên Nga, liên Cộng và giúp đỡ nông dân”, tiếp nhận sự trợ giúp của Đảng Cộng sản Trung Quốc và Đảng Cộng sản Liên Xô, cải tổ Quốc Dân Đảng. Thế nhưng, trong khi phong trào cách mạng đang sôi nổi thì Tôn Trung Sơn lâm bệnh và từ trần (12/3/1925). Cái chết của ông là một tổn thất lớn cho phong trào cách mạng Trung Quốc lúc đó.

Để ghi nhớ những đóng góp của vị lãnh tụ vào cuối thời kỳ nhà Thanh, Nhà tưởng niệm Tôn Trung Sơn được xây dựng tại nhiều địa điểm: Quảng Châu, Đài Loan và ngay cả Singapore cũng có nhà tưởng niệm dành cho ông. 

Sun Yat Sen Nanyang Memorial Hall

Được đặt trong một tòa biệt thự hai tầng có từ thời thuộc địa, Nhà tưởng niệm Tôn Trung Sơn chú trọng vào việc giới thiệu về sự nghiệp và tầm ảnh hưởng của bác sĩ Tôn trong suốt cuộc cách mạng đến cộng đồng người Hoa trong khu vực. Khối Đồng Minh, được biết đến với tên gọi Đồng Minh Hội, từng có tầm ảnh hưởng rộng lớn trên khắp Đông Nam Á và mở đường cho sự kết thúc của triều đại nhà Thanh.

Đến với Sun Yat Sen Nanyang Memorial Hall, du khách hãy dành thời gian để khám phá 5 phòng trưng bày, nơi đầy ắp những tấm bảng tương tác và bảng trưng bày đa phương tiện. Những bức ảnh cũ, các vật dụng cá nhân và thư tín từ những vị lãnh đạo cộng đồng lỗi lạc giúp hé mở về mối quan hệ của họ với bác sĩ Tôn.

Các phòng triển lãm khác trưng bày về tài liệu tuyên truyền cách mạng, tái hiện lại không gian phòng làm việc của bác sĩ Tôn, và thậm chí có cả một số tranh hoạt hình biếm họa. Các triển lãm này cũng thể hiện tầm ảnh hưởng của cuộc cách mạng và sự trỗi dậy của trường học, văn chương, phương tiện truyền thông in ấn và các hoạt động kinh tế của người Hoa.

Các chương trình tham quan có hướng dẫn viên miễn phí được tổ chức hàng ngày là một lựa chọn tốt cho du khách. Sau khi tham quan bảo tàng, du khách hãy dạo bước trong các khu vườn xinh xắn của Công viên Zhongshan, hoặc lang thang qua khu Balestier để nếm thử các món ăn địa phương tại các khu ăn uống và nhà hàng ngon tuyệt tại đây.

Nếu có dịp du lịch Singapore, du khách hãy ghé thăm Sun Yat Sen Nanyang Memorial Hall nhé! Chúc các du khách có một chuyến đi với nhiều trải nghiệm thú vị!